Türkiye'nin En büyük Eğitim Platformu,Veli bilgilendirme sistemi
Kayıt Ol Yardım Üye Listesi Ajanda Arama Bugünün Mesajları Tüm Konuları Okundu İşaretle
e-Okul.Biz | Veli Bilgilendirme Sistemi - Eğitim , Öğretmen , Ödev, Ders. Okul





        
Geri git   e-Okul.Biz | Veli Bilgilendirme Sistemi - Eğitim , Öğretmen , Ödev, Ders. Okul > EĞİTİM YÖNETİMİ ve DENETİMİ BÖLÜMÜ DÖKÜMAN ARŞİVİ > Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bölümü Öğrencileri > Eğitim Teknolojileri
Cevapla
Alt 04.10.08, 11:16   #1 ()
ttef
Uzman Üye
Üyelik Tarihi : Apr 2008
Yaş : 29
Konular : 223
Mesajlar : 392
Meslek : Öğretmen Adayı
İtibar
Tecrübe Puanı : 37
Rep Puanı : 3061
Rep Derecesi
ttef has a reputation beyond reputettef has a reputation beyond reputettef has a reputation beyond reputettef has a reputation beyond reputettef has a reputation beyond reputettef has a reputation beyond reputettef has a reputation beyond reputettef has a reputation beyond reputettef has a reputation beyond reputettef has a reputation beyond reputettef has a reputation beyond repute
Standart Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme Ders Notları


Araçların Seçimi Ve Kullanımı Ve materyal Hazırlama İlkeleri
Araç-gereçler genelde öğretimi desteklemek amacıyla kullanılırlar. Öğrenme - öğretme etkinlikleri sırasında öğrencinin öğrenmesi ve öğretmenin etken bir öğretim sağlayabilmesi için bilgilerin kavratılmasında, üzerinde gözlem ve araştırma yapmada kullanılan her türlü öğretme ve öğrenme yardımcısına eğitim aracı denir.

Araç Gereçlerin sınıflandırılması:
Gelişim Sırasına Göre Genel Araç Gereçler
·Kara Tahta –Tebeşir,
·Kitap-Defter - Kalem,
·Matbaa,
·Model - Maket,
·Resim – Slayt - Film,
·Radyo , Tv - Video, Kamera
·Öğretme Makineleri, Bilgisayarlar.
·Bireysel ve Kitlesel Otomasyon (İnteraktif Video, Disk, Cd, Telekonferans, Bültenboard, E-Mail)
·Ağ Sistemleri ( İnternet, İntranet, Network,Novell)
·Telekomünikasyon ( İletişim Sistemleri - Uydular)
Duyu Organlarına Hitap Etme Biçimlerine Göre Araçlar
a. Görsel Araç ve Gereçler
1. Üç boyutlu materyaller ; a- Numuneler , b-Modeller
2. Basılı materyaller ,
3. Yazı ve gösterim tahtası ,
4. Hareketsiz resimler,
5. Tepegöz ,
6. Slayt,
7. Soyut görsel semboller; a. Grafikler, b. Tablolar, c. Şekiller, d. Haritalar,
b. İşitsel Araçlar
1.Radyo ,
2.Teyp, plak ve kompakt disk,
c. Görsel-İşitsel Araçlar
1. Hareketli resimler ,
2. Televizyon ve Video , Kamera
3. Bilgisayar. ( video CD )

Araç gereçlerin yeri ve önemi
1.
İyi tasarlanmış ve yapılmış öğretim araç-gereçleri öğretim sürecini zenginleştirir, öğrenmeyi artırır.
2.
Soyut şeyleri somutlaştırır
3.
Düşüncelerin öğrencinin kafasında somutlanmasına, anlaması güç olgu ve olayların basitleştirilmesine yardımcı olur.
4.
Görsel gereçler bilinmeyen bir aracın nasıl göründüğünün ve bilinen diğer şeylere göre ne kadar büyük olduğunun kavranmasına yardımcı olur.
5.
Görsel gereçler sözel fikirlere daha kolayca hatırlanabilecek bir bağ kurulmasına hizmet eder, ikinci bir iletişim kanalı görevi görürler
6.
Araç-gereçler ilgi uyandırır. Çoğu sınıflarda yüz yüze sözel iletişim tek başına en çok kullanılan iletişim metodudur. Bu durumda, bilgilerin görsel / işitsel araç-gereçler yoluyla sunulması, öğrencilerin ilgilerini çeker, duygusal tepkiler yaratarak motive eder.
7.
Araç-gereçler zamandan tasarruf sağlar: Resimler, grafikler, haritalar, modeller, filmler vs. ders ve tartışma sürelerinden tasarruf sağlar, öğrenciler daha kısa sürede daha etkili öğrenirler.
8.
Güvenli gözlem yapma olanağı sağlar.Hareketli resim projektörleri ve filmler özellikle sınıfa getirilmesi imkansız, doğrudan gözlenmesi tehlikeli ya da mümkün olmayan cisim, olgu, olay ve işlemlerin kolayca ve güvenli olarak gözlenmesini sağlar.
9.
Farklı ders saatlerinde öğretmenin paralel ders yapmasını sağlar. Bir derste üzerinde durmanız gereken bir konu, vurgulanması gereken bir nokta, mükemmel bir örnek başka derslerde hatırlanamayabilir. Örneğin Bir tepegöz saydamı, önemli noktaları hatırlatır; bir video sunusu unutulan önemli noktayı güvenilir bir şekilde vurgular; bir slayt sunusu her defasında aynı örneklerin verilebilmesini sağlar.
10.
Öğrencilerin bireysel ihtiyaçlarının karşılanmasına yardımcı olur. Öğrenciler farkı öğrenme stil ve ihtiyaçlarına sahiptirler. Öğrencilerin bazıları dinleyerek, bazıları görerek, bazıları okuyarak, bazı öğrenciler bilgiler farklı araç-gereçlerle sunulduğunda öğrenebilirler. Araç-gereçler, öğrencilerin bireysel öğrenme durumlarına uygun öğretim kanallarını artırır.
11.
Araç-gereçler tekrar tekrar kullanılabilirler. Etkili bir materyal zaman ve maliyetten tasarruf sağlar, materyali geliştirmek için harcanan zaman ve enerjiyi tekrarlama problemini de çözer.
12.
İçeriği basitleştirerek anlaşılmalarını kolaylaştırır. Saydam veya slayt üzerinde çizgi resimler içeriği basitleştirerek öğrenmeyi kolaylaştırabilir. Dış sistemler ya da öğeler atılarak, öğrencilerin normalde görünmeyen iç parçaları görmeleri sağlanabilir. Aracın farklı çalışma biçimleri; sistemin alt unsurlarının birbirleriyle olan ilişkileri farklı renk, sembol ya da tekniklerle gösterilebilir
13.
İyi bir gereç, görülemeyecek kadar küçük olan bir nesneyi büyütülmüş boyutta sunarak öğrenilmesini kolaylaştırabilir.
Filmler, gözün takip edemeyeceği hızda oluşan bir sürecin aşamalarını yavaşlatarak ya da çok yavaş oluşan bir sürecin aşamalarını hızlandırılarak, sürecin izlenebilmesine imkan sağlayabilir.
Araçların öğretmene sağlayacağı başlıca yararlar şunlardır.
·Öğretmenin ders anlatmak için harcadığı zaman önemli ölçüde azalır,
·Tahta kullanımı ihtiyacı azalır,
·Daha kaliteli çizim,şekil ve grafiklere kolayca ulaşılabilir,
·Öğrencilerin bireysel niteliklerine uygun çok sayıda örnek, araçlar sayesinde sağlanır.

Araçların Seçiminde Dikkat Edilmesi Gereken Özellikler
Araç gereçlerin seçimini öğretim hedefleri, öğretim yöntemi, öğrenci özellikleri (görsel-işitsel tercihleri, öğrenme düzeyleri, vs.), öğretim ortamı (büyüklüğü, araç-gereç kullanımına elverişliliği), araçların özellikleri, gereçlerin tasarım özellikleri; öğretmenlerin tutumları, alışkanlıkları, becerileri etkiler. Bunun yanı sıra araç gerecin maliyeti, kullanışlılığı, harcanan zaman gibi faktörler de araç gereçlerin seçiminde etkili olur.
Seçilecek araç:
1. Kazandırılacak hedef davranışı oluşturabilir nitelikte mi?
2. Kendi içerisinde bir sıra izliyor mu?
3. Daha iyi kullanılmasına yardımcı yazılı bir rehber var mı?
4. İncelenen konuya anlamlı bir katkıda bulunabilir mi?
5. Öğrencileri daha iyi düşünmeye, eleştirici olmaya yöneltir mi?
6. İnsanlık ilişkilerini geliştirmede etkili olabilir mi?
7. Fiziksel durumu yeterli mi? Taşınabilir mi?
8. Yardımcı personel olmadan kullanılabilir mi?
9. Harcanacak zaman, çaba ve paraya değer mi?
1. Araçlar öğrencilerin gelişim özelliklerine ve düzeyine uygun olmalıdır.
2. Araçlaröğretmen tarafından kullanılabilir özellikte olmalıdır.
3. Araçlar işlenen konu alanına uygun olmalıdır.
4. Araçlar ve materyaller öğretim amaçlarına ulaşmaya yardım etmelidir.
5. Araç ve materyalin seçiminde sınıftaki öğrenci sayısı da dikkate alınmalıdır.
6. Kullanılacak araç ve gereç sınıfın fiziki şartlarına uygun olmalıdır. (piriz olmaya sınıfta televizyon, tepegöz ve slâyttan yararlanılamaz)

Araç gereç kullanacak öğretmende olması gereken nitelikler.
1. Öğretmen, konuşma yeteneğini geliştirmeli
2. Dersi iyi bir şekilde planlanmalı,
3. Öğrenci ihtiyaçları, yetenek ve ilgileri değerlendirilmeli,
4. Öğrencilerin ilgisini dağıtan durumlar ortadan kaldırılmalı,
5. Birden fazla duyu organına hitap eden araç gereç kullanılmalı, düz anlatımdan kaçınılmalıdır.
6. Zor ve çok teknik olan öğretim araçları kullanılmamalıdır.

Kullanılacak Eğitim Araçlarının Nitelikleri şunlar olmalıdır:
Eğitim araçları
1. Dikte ettirmez, izlettirir.
2. Öğretmenin yerini tutmaz, gücünü arttırır, yükünü azaltır.
3. Araçların birbirine üstünlüğü yoktur.
4. Eğitimi destekleyen bir unsurdur.
5. Değişik kullanılma yolları vardır.

Eğitim Araçlarının Kullanma Yöntem ve Tekniği ile ilgili şunlar söylenebilir.

Kullanmadan önce
1. Konuya, seviyeye, ortama ve bireye uygun mu?
2. Etkileyeceği duyu organları ne kadar fazla?
3. Kullanım süresi ne kadar, zaman alıyor?
4. Kullanılacak araçta ses özellikleri mi, şekil özellikleri mi öne çıkıyor?
5. Araçla hangi alanda (Bilişsel, duyuşsal, devinişsel) ve hangi düzeyde davranış kazandırılabilir?
Kullanma sırasında
1. Aracı kim nasıl kullanacak?
2. Kullanacak öğretmenin araçla ilgili yeterli bilgisi var m?.
3. Öğretmen aracı kullanırken nelere dikkat edeceğin biliyor mu?
4. Öğrenciler aracı nasıl kullanacaklarını biliyorlar mı?
5. Öğrencilerin kullanımı sırasında öğretmen süreci takip ediyor, gerekli uyarıları yapıyor mu?
Kullandıktan sonra
1. Araç içeriği sunmada ne ölçüde yardımcı oldu.
2. Eğitim ortamında kullanışlı mıydı?
3. Kullanım sırasında araç ile ilgili ne gibi sorunlar yaşandı?
4. Araç amaca uygun olarak nasıl geliştirilebilir.

Öğretim Materyallerinin Öğretim Ortamındaki İşlevleri:
Öğretim aracı eğitim ortamında kullanılan bir şeydir. materyal ise öğretim ortamında kullanılmak üzere öğretmen tarafından hazırlanan malzeme ya da araçtır. Bir malzemenin öğretim ortamında etkili bir araç olarak kullanılması için öncelikle amaca uygun olarak hazırlanmış olması gerekir. Bunun için de öğrenmenin nasıl gerçekleştiğinin anlaşılmış olması gerekir.

Amerikalı eğitim tekneloğu Edgar Dale’nin “Yaşantı konisi adını verdiği sınıflama eğitim yaşantılarını düzenlemede yararlanılabilecek elverişli bir modeldir.
Dale’nin yaşantı konisinden yola çıkarak, öğrenilenlerin yaşantı konisi içinde basitten karmaşığa somuttan soyuta çok sayıda duyu organı ile edinilenden az sayıda duyu organıyla edinilene doğru bir süreç içinde edinildiği görülmektedir. Öyle ise alt öğrenme gruplarına doğru gidildikçe öğrenme ortamında içerik; giderek algılanması daha basit olacak şekilde, öğrencinin kafasında somutlanabilecek şekilde hazırlanmalı; mümkün olduğunca daha fazla duyu organına hitap edecek şekilde de öğrenciye sunulmalıdır.

Dale’nin yaşantı konisinden yola çıkarak öğretim ortamının düzenlenmesinde, öğretim materyallerinin hazırlanmasında şu üç temel ilke göz önünde tutulmalıdır.
1. Öğrenme işlemine katılan duyu organlarımız sayısı ne kadar fazla ise o kadar iyi öğreniriz ve öğrenmelerimiz o kadar kalıcı olur, geç unuturuz.
2. En iyi öğrendiğimiz şeyler kendi kendimize yaparak öğrendiğimiz şeylerdir.
3. En iyi öğretim somuttan soyutta ve basitten karmaşığa doğru gidilendir.

Öğrenme işlemine katılan duyu organları ne kadar fazla ise; içerik somuttan soyuta, basitten karmaşığa bir aşamalılık sırası izlenerek ne ölçüde sunuluyorsa, yaparak-yaşayarak öğrenmeye ne kadar önem veriliyorsa öğretme-ve öğrenme ortamındaki eğitim–öğretim süreci de o oranda etkili olacak; öğrenilenler o oranda kalıcı hale gelecektir.

Yapılan bir çok araştırma bu dört olguyu kanıtlar nitelikte bulgular ortaya koymuştur. Örneğin zaman sabit tutulmak üzere insanlar, okuduklarının yalnızca %10’nu, işittiklerinin %20’sini, gördüklerinin %30’unu, Hem görüp hem işittiklerinin %50’sini, Söylediklerinin %70’ini, Hem yapıp hem söylediklerinin ise %90’ını hatırlayabilmektedirler.(K.Çilenti 1994)
Bunun anlamı şudur:
“ Ne duyarsam unuturum.
Ne duyar ve görürsem biraz hatırlarım.
Ne duyar, görür ve onunla ilgili soru sorar veya tartışırsam anlamaya başlarım.
Ne duyar görür, tartışır ve yaparsam bilgi ve beceri kazanmaya başlarım.
Başkasına ne öğretirsem iyice öğrenirim.

Buradan öğretmen olarak esas görevimizin öğrenciye düşünmeyi öğretmek, akıl yürütebilmeyi öğretmek, öğrenmeyi öğretmek olduğu ortaya çıkıyor. Bunun için sınıfınızı canlı tutmanız, öğrenmeyi zevkli hale getirebilmeniz ve dolayısı ile öğrenciyi öğrenmede aktif duruma getirebilmeniz gerekiyor. İşte öğretim teknolojisine olan ihtiyacımız da tam da burada ortaya çıkıyor. Derste kullanılacak öğretim materyallerinin bu ilkeler göz önünde bulundurularak hazırlanması ve kullanılması özel bir önem ve dikkat ister.

Öğretim Materyali Hazırlarken Göz Önünde Tutulması Gereken Noktalar:
Öğretim materyali hazırlarken göz önünde bulundurulması gereken noktalar:
-Öğretim materyali mutlaka amaçlı ve planlı bir seçim olarak hazırlanmalı ve kullanılmalıdır.
-Öğretim Materyali dersin hedef ve davranışlarına uygun olmalıdır.
-Öğretim Materyali öğrenci grubunun özelliklerine, hazır bulunuşluk düzeyine (bilgi, yetenek, güdülenmişlik) uygun olmalıdır. Materyalde kullanılacak nesneler (yazı, resim, şekil vb..) öğrencilerin özelliklerine uygun, kolayca kavranabilecek özellikte olmalıdır.
-Öğretim materyali içerik açısından basit, sade ve anlaşılır olmalıdır.
-Öğretmenin materyali kullanmadaki amacı öğretim ortamını öğrenci için daha anlamlı ve etkin kılmaktır. Fazla ayrıntılı, karmaşık, anlaşılması zor bir materyal öğrencinin belleğinde anlamlı kodlamaların oluşmasına hizmet etmeyecektir. O nedenle böyle bir materyal öğretmenin amacına hizmet edemez.
-Dersin konusunu oluşturan bütün bilgilerle değil, önemli ve özet bilgilerle donatılmalıdır. Öğretim materyali bütün bir içeriği öğrenciye aktarmak amacıyla hazırlanmaz. Amaç içeriğin ana temalarını öğrenciye sunmak; konunun anlaşılması zor olan yanlarını öğrencinin kafasında somutlamaya çalışmak olmalıdır.
-Görsel özellikler materyalin önemli noktalarını vurgulamak amacıyla kullanılmalıdır.
-Ancak amaca hizmet etmeyen, gereğinden fazla kullanılan görsel- işitsel öğe öğrencinin dikkatini dağıtabilir; öğrenme güdüsünü ortadan kaldırabilir. Örneğin bir sunumda kullanılan bir efektin ya da bir sesin sunumun her aşamasında tekrar edilmesi öğrencinin dikkati çekmekten çok dikkatini dağıtma rolü oynar.
-Materyal içindeki unsurlar birbirleri ile uyumlu ve bütünlük içinde olmalıdır.
-Yazılı metinler ve görsel işitsel öğeler, öğrencinin gelişim ve öğrenim özelliklerine uygun olmalıdır. Öğrencinin hayatı ile tutarlılık göstermelidir.
-Öğretim Materyali öğrencinin gerçek hayatı ile öğretim ortamı arasında bir köprü kurabilmektir. Bu yüzden öğretim materyalinin içerdiği her türlü görsel-işitsel öğe öğrencinin yakın çevresinde gördüğü ve anlamlaştırdığı gerçek nesneleri yansıtmalıdır.
-Gerçek hayatın sınıf ortamına taşınamayacağı durumlarda gerçek hayata en yakın modeller seçilmelidir.
-Öğrenciye alıştırma ve uygulama imkânı sağlanmalıdır.
-Öğretim materyali öğrenciyi öğrenme etkinliğine katacak, öğrencinin derse katılımını destekleyecek özelliklerde olmalıdır.
-Öğretim materyali her öğrencinin erişimine ve kullanımına açık olmalıdır.
-Her materyal bütün öğrencilerin kullanabileceği ve yararlanabileceği türden olmalıdır.
-Materyaller, öğretmenler kadar öğrencilerin de kullanabileceği kadar basit, kullanışlı olmalıdır. Hazırlanacak materyali, öğrenci öğretmenin rehberliği olmadan da kullanabilmelidir.
-Tekrar kullanılmaya yatkın, dayanıklı olmalıdır.
-Öğrettim materyalleri öğrencilerin ihtiyaç duydukları farklı zamanlarda ve sürelerde kullanılabilmeye uygun özelliklerde olmalıdır.
-Gerektiğinde kolaylıkla geliştirilebilir ve güncelleştirilebilir olmalıdır. Öğretim Materyalleri, içerikte meydana gelebilecek yenilikleri ve gelişimleri yansıtabilmeleri için güncelleştirilebilir yapıda olmalıdırlar.

Öte yandan bütün bu ilkelere uygun materyal geliştirebilmesi için, öğretmenin öğrenci gereksinimine uygun materyal geliştirmede yeterince bilgi ve beceri sahibi olması ve gerekli kaynaklara (alet, makine, para vb..) sahip olması gerekir.

Öte yandan materyal hazırlarken öğretmen şu soruları da kendine sorabilmelidir.
Materyal genel olarak eğitim programı ile uyumlu, programı destekleyici özellikte midir?
Materyalin içerdiği bilgiler doğru ve güncel midir?
Materyalde kullanılan anlatım türü açık ve anlaşılabilir mi?
Materyal öğrenciyi güdüleyici ve ilgisini çekici nitelikte midir?
Materyal öğrencinin derse katılımını sağlayabiliyor mu?
Materyal teknik özellikler açısından yeterli mi?
Materyalin etkinliği hakkında önceden elde edilmiş bilgi var mı?
Materyal içerik açısından tarafsız ve öğretimsel nitelikte mi?
Materyalin nasıl kullanılacağını öğretmen ve öğrenci biliyor mu?

Materyal Hazırlama İlkeleri
Materyaller öğrencinin konuyu algılamasına ve öğretimin yapılmasına verimli bir biçimde katkıda bulunduğu ölçüde etkilidir, anlamlıdır.

Materyal Hazırlamada Uyulması Gereken İlkeler

Anlamlılık İlkesi: Bir materyal ne kadar anlamlı ise öğrenilmesi o kadar kolaydır.
Bilinenden Başlama İlkesi: En iyi öğrenme somuttan soyuta, basitten karmaşığa, bilinenden bilinmeyene doğru gidendir.
Çok Örnek İlkesi: Bir kavramın genişliğini göstermek için , o kavramla ilgili çok sayıda örnek sunmak gerekir.
Görelilik İlkesi: Materyallerde tahminler yerine veriler ve sonuçlar yer almalıdır.
Seçicilik İlkesi: İnsan duyusal alanına gelen uyarıcılardan yalnızca bir kaçını algılar.
Tamamlama İlkesi: Bir birinden kopuk bir şekilde bir doğru üzerinde uzanan nesneler sürekli bir doğru, açık ve ya kırılmış figürler tamamlanmış bir figür şeklinde algılanır.
Fonun Anlamlılığı İlkesi: Görsel işitsel materyallerde iletilmek istenen mesaja uygun, ona anlam katacak fon kullanılır.
Kapalılık İlkesi: Kapalı bir alandaki figürler kapalı olmayan alandaki figürlere göre daha iyi algılanır.
Birleştiricilik İlkesi: Algılama birleştirici ve bütünleştiricidir. Birbirine benzerliği olan olgu ve olaylar ilişkili olarak algılanır ve hatırlanır.
Değişmezlik İlkesi: Daha önceden tanıdığımız nesneler algılama sürecinde çoğu özelliklerini sürdürürler .Buna algısal değişmezlik denir. Bu nedenle nesneler bilinen gerçek renk ve biçimleri ile verilmelidirler.
Derinlik İlkesi: Doğadaki varlıklar yakınlaştıkça gerçek renkleri ve ölçüleri ile uzaklaştıkça küçülerek ve solgun renklerle görünürler.
Yenilik İlkesi: Birey yakın geçmişteki yaşantıları ile çelişen, yeni olan özellikler dikkat eder. O nedenle hazır olan materyallere yeni elemanlar ekleyerek yenilik verilmelidir.
Basitlik İlkesi: Bir noktaya dikkat çekilirken, eski ile yeni, basit ile karmaşık, belirginlik ile belirginsizlik arasında bir denge aranır. Bu nedenle gereksiz unsurlar kullanmaktan kaçınmak, önemsiz elemanları dikkat çekmeyecek şekilde kullanmak, basit arka planlara yer vermek gerekir.
Hedef Davranış İlkesi: Hazırlanacak materyalin dersin özel hedeflerine ulaştırabilecek nitelikte olması gerekir.
Öğrenciye Uygunluk İlkesi: Sunulan içerik öğrencilerin yaşantılarını algılarını ve değerlerini yansıttığı ölçüde daha kolay öğrenilir.

Materyalin Taşıması Gereken Özellikler
Görseller sözlü mesaj iletmek için kullanılabilir.
Renkli bir fotoğraf anlatılmak istenen nesnenin gerçekliğini oldukça yüksek bir düzeyde yansıtabilir.
Karmaşık bir süreç basitleştirilerek daha kolay anlaşılır ve hatırlanır hale getirilebilir.
İyi tasarlanmış bir materyalle dil ve kültür sınırları aşılarak iletişim kurulabilir.
Yazmak basılı okur yazarlıkta kodlama; Okumak ise kod çözme etkinliğidir.
Bir fotoğrafın düşündürdükleri her yaş grubuna göre farklılıklar gösterir.
Hareket duruşu (poz)hız çizgisi gibi geleneksel uygulamadan daha güvenilir verir.
Fotoğraflar, resimler, çizimler, sözcükler; somuttan soyuta doğru süreklilik gösterir.
Görseller çok somut ya da çok soyut uçlara yaklaştıkça öğretimsel açıdan daha az yararlı olma eğilimindedirler.
Kıyaslama çok sık kullanılan bir tekniktir. Örneğin atomun yapısı güneş sistemine kıyaslanarak verilebilir.
Organizasyonel şemalar, kavram haritaları kavramlar arasındaki ilişkiyi göstermeye yardım eder.
Optik aralık harfler arasındaki beyaz alanların hemen hemen eşit olması anlamına gelir.
Etkileşim, sergilenen görsele büyük bir çekicilik kazandırır.
Görsel materyalde belirli geometrik yapılar (örneğin bir daire üzerine yerleştirilmesi) kod çözme sürecini kolaylaştırır.

Öğretim materyalleri kullanırken
-Öğretmen ders planında hangi araç ve gereçleri hangi konu için ne zaman kullanacağını belirtmeli ve yeri gelince bu araç gereci kullanmalıdır.
-Araç-gereçler eğitim teknolojisi ilkelerine göre kullanılmalıdır.
-Devinişsel alanla ilgili davranışlar kazandırılırken her bir öğrenciye öğretim materyalleri sağlanmalıdır.
-Öğretim materyalleri kolay kullanılır olmalı; öğrenci kullanacağı materyal ile mümkün olabilecek en az çaba ve en kısa zamanda bilgiye, sonuca ulaşabilmelidir.
-Öğretmen ve öğrenci bir araçtan yararlanmadan önce onu iyice incelemeli, kullanma tekniklerini öğrenmelidir.

Öğretim Ortamında Kullanılacak materyal hazırlama yaklaşımları ve Yaygın materyal Türleri:
Öğretmenlerin üç temel öğretim materyali hazırlama yaklaşımı vardır.
Öğretmenlerin çoğu eğitim-öğretim ortamında öğrencilerine yazılı materyaller hazırlarlar bunun nedeni yazılı materyaller hazırlanmasının daha kolay ve ekonomik olması, çoğaltılabilir olmasıdır. Ancak yazılı materyallerle iletişimde öğrenci pasif bir durumda kalmaktadır, öte yandan yazılı materyallerin güncelleştirilmesinin zor olması bir diğer sorundur. Bu nedenle yazılı materyaller kullanırken, materyalin eğitim programıyla uygunluğu ve güncelliği mutlaka kontrol edilmelidir.

Materyal olarak hazırlanacak şekiller, grafikler, tablolar, diyagramlar, resimler ise hazırlanması yazılı materyallere göre daha fazla beceri isteyen materyallerdir. Sözel olarak anlatılması çok zor olan soyut kavram ya da öğeler, grafikler, tablolar, resim ve şekillerle daha somut hale getirilerek kolayca öğrenciye anlatılabilir. Ayrıca bu tür materyaller öğrenci dikkatinin diri tutulmasında da çok etkilidir. Kolayca çoğaltılabilir ve taşınabilir olması bu materyallerin bir diğre avantajlarıdır.

Gerçek hayattan alınmış nesneler ve modellerin öğretim ortamında kullanılması öğrencilerin gerçek dünyayı algılamasına yardım eder; öğrencilerin motivasyonunu arttırır, öğrenmeyi eğlenceli hale getirir. Bazen fen bilgisi dersinde incelenecek bitki türlerinin sınıfa getirilmesinde olduğu gibi gerçek nesneler kullanılabilir. Ancak bunun mümkün olmadığı durumlarda modellerin üretilmesi daha fazla yaratıcılık gerektirir, daha fazla ekonomik yük getirir.

Öğretim ortamında kullanılan yaygın materyal türleri şunlardır:
Yazılı Materyaller
Resim ve Grafikler
Gerçek Nesneler ve Modeller
Tepegöz Asetatları
Ses Kasetleri
Televizyon Programları ve Video Kasetler
Bilgisayar Yazılımları

Sunum Materyallerinin Hazırlanması
Tepegöz :
Tepegöz projektörü saydam bir madde üzerindeki önceden hazırlanmış renkli yada siyah-beyaz bilgileri duvara, tahtaya veya perdeye büyüterek yansıtan ders aracıdır.Bu yapı içinde güçlü bir ampul, büyüteç, ve ayna bulunan bir kutu, kutunun üstünde üzerine asetatları konduğu bir cam yüzey, ve kutuya tutturulan bir kolun ucunda bulunan bir büyüteç/ayna sisteminden oluşur.

Tepegöz malzemesi, ders sırasında doğrudan üzerine yazılıp çizilerek ve gerektiğinde silinerek saydam bir yazı tahtası gibi de kullanılabilir. Bunların özel kalemleri ve silgileri, saydamların fotokopiye ve lazer yazıcıya dayanıklı olanları vardır.

Tepegözler büyük, parlak ve net görüntü sağlarlar. Büyük gruplara kavramların, işlemlerin ve diğer bilgilerin görsel olarak sunulmasını sağlar. Tepegöz saydamlarını hazırlamak oldukça kolaydır.

Tepegöz kullanmanın üstünlükleri şöyle sıralanabilir.
Yüz yüze iletişim olanağı sağlar. Öğretmen dersini sınıfı karartmadan, yüzü öğrencilere dönük olarak işleyebilir. Bu durum, öğrencilere kolayca not tutma; öğretmene de öğretim sırasında öğrencileri gözlemleme, öğrencilerle göz teması ya da sorular yoluyla doğrudan etkileşim kurma, öğrencilerin dikkatlerini ve öğretim akışını kontrol altında tutma olanağı sağlar.
Kullanım Kolaylığı sağlar.Tepegöz, kullanımı önceden öğrenilmiş teknik bilgi ve beceri gerektirmeyen basit bir araçtır. Her öğretmen rahatlıkla ve her yerde kullanabilir. Kolayca taşınabilir.

Tepegöz üzerinden çok değişik materyaller yansıtılabilir. Bütün saydam gereçlerin yanında, yeni tepegöz modellerinde küçük gerçek eşyalar, modeller, şekiller gibi saydam olmayan materyaller net görüntü olarak yansıtılabilir.
Tepegöz hemen hemen her türlü ortamda kullanılabilir. Perde olmayan yerlerde beyaz duvarlardan da yararlanılabilir. Güçlü ışığı, karartılmış ortamlar gerektirmez.

Öğretmenler kendi saydamlarını kolayca hazırlayabilirler. Malzeme olarak herhangi bir saydam naylon olabilir. Kitaplardan fotokopi çekilebilir. Bilgisayarda hazırlanabilir.

Sunum sırasında sunucu materyali istediği bir biçimde kullanabilir. Sunu sırasında bazı saydamlara yazı yazılıp şekil çizilebilir ve gerektiğinde silinerek değiştirilebilir; saydam üzerindeki önemli noktalar altı çizilerek ya da renklendirilerek vurgulanabilir; saydamların yansıtılma sırası sunu akışına göre önceden ya da sunu esnasında yeniden düzenlenebilirler. Bilgisayarda da eklemeler yapılabilir. Materyali yansıtırken, bir kısmını kapatabilir., önemli noktalara bir çubukla dikkat çekebilir.

Öğretmene ve öğrenciye sunun sırasında kolaylık sağlar.Ders esnasında yazı tahtasına yerleştirilmek zorunda olan bilgiler sunu için önceden hazırlanabilir. Öğretmenler notlarını unutmadan izleyip anlatabilir, öğrenciler doğru ve tam not alma olanağını bulurlar. Tahtaya yazılacak gerekli notlar önceden hazırlanarak, gerektiği zaman kullanılabilir. Tepegöz yansıları grup üzerinde konuyla ve sunucuyla ilgili olumlu etkiler uyandırabilir.

Tepegözlerin Sınırlıkları
Klasik tepegöz projektörleri kendi kendine sunma biçiminde programlanamazlar. Ancak bilgisayar destekli olanlar programlanabilir.

Resim, çizim, metin, grafik v.b bilgileri her tepegözde anında yansıtmak mümkün değildir. Bu tür bilgilerin önceden saydamlar üzerine hazırlanmaları gerekmektedir.

Tepegöz çok yönlü ve etkili bir araç olmakla birlikte, sunuyu yapan kişilerin genellikle saydam üzerindeki bilgiye bağlı kalmaları ve tekdüze (monoton) sunum tekniklerini tercih etmeleri tepegözü bazen sıkıcı bir eğitim aracı durumuna getirebilir.

Tepegöz Saydamlarının Hazırlanması
Tepegöz saydamları, fotokopi makineleri, bilgisayar veya doğrudan elle hazırlanabilirler. Elle saydam hazırlama yönteminde çeşitli yazı ve boya kalemleri ile yapışkan renkli saydam materyaller kullanılabilir.

Tepegöz saydamları hazırlarken, asetatlar, saydam kalemleri (keçeli, mumlu, yağlı ve suda çözülmeyen özel renkli kalemler), özel silgiler kullanılabilir. Öte yandan tepegöz saydamları termal kopya ve fotokopi makineleriile de üretilebilir. Bu makineler ısıya dayanıklı özel saydamlara kopyalanır.

Günümüzde saydamlar doğrudan bilgisayarlardan yararlanarak da hazırlanabilmektedir. Herhangi bir kelime işlemci ya da grafik programı veya PowerPoint programı ile orijinal hazırlanarak doğrudan yazıcıdan saydam üzerine çıktısı alınabilir. Ya da bir kağıda bastırılarak fotokopisi saydama alınır.

Tepegöz Saydamı Tasarlarken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar!
*Daha çok grafiksel öğeler kullanmaya özen gösterin.
*Metinleri yalnızca konunun ana hatlarını, anahtar kavramları vermek amacıyla kullanın.
*Metin bir satırda altı sözcüğü, her yansıda altı satırı yada altı madde imini geçmemelidir.
*Bir yansıda sadece bir kavrama yer verilmelidir. Karışık ve karmaşık bir yansı yerine bir dizi yansı tasarlanmalıdır.
*Tepegöz yansıları bilgisayar sunumlarına göre daha sade olmalıdır. Eğer içerikte renk unsuru kullanılacaksa fonda renk kullanılmamalıdır.
*Bir kavramla ilgili birden çok yansı kullanılacaksa, içerik her yansıda yansının aynı bölümünde yer almalıdır.
*Yansıları bir birine bağlayan ortak bir biçim düzeni olmalıdır.
*Başlık kısmında anahtar sözcüklere (önemli noktalara) yer verilmelidir.
*Başlığın altına eklenecek bir çizgi, ya da kullanılacak bir başka desen rengi başlığın içerikten daha kolay ayırt edilmesine yardımcı olacaktır.
*Metinler yazı tipi, büyüklüğü, satır arası boşluklar vb. özellikler bakımından okunabilir olmalıdır. Hazırladığınız yansıyı beyaz bir kağıdın üstünde yere koyun, ayaktayken yansıyı okuyabilmeniz gerekir.
*Yazılar normal okuma biçimine uygun -soldan sağa- yerleştirilmelidir. Birbiri üstüne yığılmış gibi görünen karmaşık, dikey ve süslü yazıları okuması zordur.
*Yansıda yer verilecek öğeler yeterli büyüklükte olmalı; öğeler boşluklara dengeli bir biçimde yerleştirilmelidir.
*Basılı materyalleri aynen yansı olarak kullanmanın çeşitli sakıncaları vardır.
*Saydamda süslü kenarlar, gereksiz detaylar ve genel olarak üzerinde durulan kavramın açıklığa kavuşmasına yardımcı olmayan öğeler bulundurulmamalıdır.
*İzleyenlerin dikkatlerini çekmek açısından renkli görseller kullanılabilir. Ancak renkli görseller dikkatli kullanılmalıdır.
*Tepegöz ekranları yatay pozisyonlar için daha uygundur. Yansıların yatay bir biçimde hazırlanması yansıtılacak materyalin en iyi bir biçimde görünmesini sağlar.

Tepegözü Kullanırken
Fazla şey anlatılmak veya gösterilmek isteniyorsa katlama tekniği kullanılabilir.
Seçmeli katlama tekniğinde, çerçevenin dört kenarına yapıştırılan saydamlar anlatım sırasına göre tek tek ya da üst üste getirilerek kullanılır. Sabit sıralı katlama tekniğinde çerçeve üzerine sabitleştirilmiş transparanlar üst üste getirilerek kullanılır. Fakat öğretme-öğrenme ortamında en fazla kullanılan teknik maskeleme tekniğidir. Bu teknikte yansıda sunulmak istenen bilgilerin tümü bir kere de gösterilmez, yansının bir bölümü kağıt yada karton parçası ile kapatılarak aşamalı bir şekilde yansı kaydırılarak gösterilir.

Tepegöz projektörü, çok yönlü bir araç olmakla birlikte, öğretmene yardımcı bir araçtır. Aşırı kullanılarak öğretmenin yerini almamalıdır. Bundan dolayı, tepegöz saydamları özellikle, konuşulan kelimeler iletilmek istenen mesajın anlaşılması için yeterli olmadığı zaman kullanılmalıdır.

Saydamları değiştirirken projektör açık bırakılmamalıdır. Ekrana yansıyan ışığın parlaklığı, izleyenleri rahatsız ederek sununuzun akışını olumsuz etkileyebilir. Diğer yandan, görüntüye getirilen saydamlar arasında projektörün kapatılması dikkatlerin tekrar sizin üzerinize çekilmesini sağlar. Ayrıca, projektörün kapalı olması, saydamı projektör üzerine yerleştirirken bir problemle karşılaşıldığında, bunun ekrana yansıyarak herkes tarafından görülmesini engeller.
Yüzünüzü ekran yerine izleyenlere dönün.

Görüntü üzerinde işaret edilmek istenen noktalar perde üzerinde değil, bir kalem yada işaret çubuğu ile saydam üzerinde gösterilmelidir.
Tepegözden sadece anahtar bilgiler için yararlanın. Bir konu ile ilgili daha fazla bilginin yansıtılması gerekiyorsa seri saydamlar kullanın.

Tepegöz çalışır durumda iken sarsılmamalı, temizlik yapılmamalı, çok kısa mesafeye de olsa taşınmamalıdır.

Saydam üzerindeki bilgileri doğrudan okumayın. Mesajı özetleyin ya da farklı cümlelerle açıklayın.

Yansıtılan materyal, izleyenlerin en az iki kere gözden geçirebileceği kadar kalmalıdır.

Slayt Projektörü:
35mm’lik fotoğraf makineleri ile çekilmiş renkli ya da renksiz filmlerin 5x5 cm’lik karton yada plastik çerçevelere yerleştirilmiş öğretim ve sunum amaçlı materyallere slayt (diya) adı verilir. Bu slaytları perdeye yansıtmak için kullanılan araçlara da slayt projektörü adı verilir.

Yararları
Slaytlar bir sürecin aşamalı bir biçimde öğretilmesine olanak verir.
Küçük cisimlerin büyük olarak ve kendi doğal renkleri ile incelenmesini sağlar.
Slaytlar farklı diziler halinde tekrar tekrar düzenlenebildiğinden esnek bir kullanıma sahiptirler. Bir slayt dizisinde resimlerin sırası istenildiği gibi değiştirilebilir. Az karartılmış ortamlarda kullanılabildiğinden öğrencilerin not almalarına olanak verir.

Sınırlılıkları:
Slayt dizisinin hazırlanması bilgi ve beceri isteyen ve zaman alan bir işlemdir.
İzleyicinin dikkatini görüntünün belli bir yerine yönlendirmede sorunlar yaşanabilir.

Slaytların üretimi, maliyet açısından saydamların ve bilgisayar sunumlarının hazırlanmasına göre daha masraflıdır.
Karartılmış bir ortam istediği için not alma ve notları okumada sorunlar yaşanabilir.

Slayt projektörleri kullanılırken,
Slaytların değiştiriminde uzaktan kumanda kullanılmalıdır.
Slaytların doğru sıralanmış olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Opak Projektör (Episkop)

Yazı, resim fotoğraf gibi saydam olmayan materyallerin büyütülerek perdeye yansıtılmasında kullanılan araçlara opak projektör veya episkon denir. Posta pulu boyutundan 25x25 cm.’ye varan büyüklükteki resim, fotoğraf, posta kartı, gazete, dergi, kitap vb. yayınlardan görüntüler opak projektöe aracılığı ile perdeye yansıtılabilmektedir.

Yararları:
Episkopla her türlü yayından görüntü yansıtılabilir.
Metal, para, anahtar,cetvel, bitki ,böcek gibi gerçek nesnelerin sınıf ortamında incelenebilmesine olanak sağlar.
Öğrencilerin kendi hazırladıkları materyallerin grup içinde tartışılmasına olanak sağlar.

Sınırlılıklar:
Episkoplar, ağır ve hantal araçlardır, taşınmaları zordur.
Yeni modellerin dışındakiler çok iyi karartılmış ortamlarda kullanılabilirler. Bu nedenle opak projektörün kullanıldığı ortamda öğrenciler ile göz iletişimi kurmak olanaksızlaşır.
Yüksek watlı lambalar kullanıldığından, episkopların uzun süre çalıştırılması mümkün olmaz.
Opak projektörler görüntüyü ters çevirdiklerinden, perdeye doğru yansıtılabilmesi için materyal projektöre ters yerleştirilir. Daha çok sınıf ortamında basılı ve görsel malzemenin birlikte incelenmesi amacıyla kullanılan araçlardır.

Dataşow ve Projeksiyon Makinesi

Dataşow ve projeksiyon makinesi projeksiyonlu görsel sunum araçlarının ulaştığı en son noktada yer alır. Bu araçlar bilgisayar, video ve kamera ile hazırlanan materyallerin büyütülmüş olarak perdeye aktarılması amaçla kullanılmaktadır.

Yararları:
-Dataşow ve projeksiyon makineleri ile eğitim-öğretim ortamları öğrenci için daha çekici hale gelmiştir. İlgiyi sürekli tutar.
-Öğretmen ve öğrenci arasında yüz yüze iletişim ortamı sağlar.
-Daha kaliteli bir malzeme ile eğitim yapılmasını sağlar
-Bireysel ve grup çalışmaları için kullanışlıdır.
-Bilgisayara bağlı iken yazı tahtası gibi de kullanılabilir.
-Değişiklikler kolayca yapılabildiğinden bilgilerin ve materyallerin sürekli güncellenmesi sağlanabilir.
-Kullanımı kolaydır.

Sınırlılıkları:
Daha iyi görüntü için ortamın karartılması gerekir, bu da öğrenci için sıkıcı gelebilir.
Oldukça pahalı araçlar oldukları için bazı kullanıcılar bu araçları kullanmakta çekingenlik gösterebilir.
Etkinliğin amacına ulaşabilmesi için bilgisayarda sunum hazırlarken tasarım kurallarına, sunarken sunum kurallarına uyulması büyük önem taşır.

Teyp

Özellikle dil öğretiminde ve müzik derslerinde kullanılan bir başka eğitim aracı da teyptir. Teybe sınıfa getirilmesi imkansız olan kişi ya da olayların ses kayıtları sınıf ortamına getirilebilir. Sınıf içinde yapılan grup çalışmaları kayıt edilerek; sonradan bu bu kayıtlar üzerinde değerlendirmeler yapılabilir. Teyplerdeki kayıtları silme, yeniden kayıt yapma, istenildiği zaman geriye alma ileri gitme vb.. imkanları vardır. Taşınması kolaydır.

Film ve Video:

Film ve video farklı köklere sahip iki araçtır. Film fotoğraf kimyasından kaynağını alırken, video televizyonun temelindeki elektronik teknolojisinden türemiştir. Film hareket eden şekillerin kaydedilmesi ile film, hareketli resimlerin televizyon türü ekranlardan gösterimi temel mantığı içindede video ortaya çıkmıştır.
Video aracı görüntü, hareket ve kayıt ünitelerinden oluşur. Video, eğitimde kullanılabilecek; derste öğrenci katılımını sağlamada, öğrenciyi güdülemede kullanılabilecek görsel ve işitsel araçlardan biridir. Video ve filmin, televizyonla bütünleşen bir ortamda kullanılması ile eğitimde yeni yöntemler ortaya çıkabilmektedir. Bu sistemler özellikle bireysel öğrenme süreçlerinde, uzaktan öğretim sürecinde çok önemli bir potansiyele sahiptirler. Önceden kaydedilmiş ders içerikleri video ve televizyon aracılığı ile sınıf ortamında gösterilebilir. Böylece fen bilgisi, tarih, coğrafya, dil öğretimi gibi alanlarda, canlandırma, dramatizasyon ve gözlem gibi metotlar kullanılarak öğrenci için daha kaliteli eğitim-öğretim tasarlanabilir.

Yararları:
-Daha zengin, akıcı ve kalıcı bilgi sağlar
-Sınıf dışı olay ve ortamları sınıfa getir. Ve bunların gerçek hareket ve sesler ile sunulmasını sağlar
-Işık, renk, hareket ve ses özelliklerini bir arada vererek öğrencinin dikkatini sürekli olarak bilgiye yoğunlaştırır.
-Öğrenmeyi zaman ve mekana bağlı olmaktan kurtarır.
-Bireysel ve grupla öğrenme olanakları sağlar.
-Öğretmene belleten değil, öğrenmeye rehberlik eden kişi özelliği kazandırır.
-Öğretene öğrenci tepkilerini gözleme olanağı verir.

Sınırlılıkları

-Tek yönlü bir iletişim aracıdır.
-Program üretimi ekip çalışması gerektiren güç bir iştir.
-Kaliteli öğretim programı bulma güçlüğü vardır.
Gösterimden önce film yada video filminin önceden izlenerek konu ile ilgili ayrıntılı notların çıkartılması gerekir.

Kamera

Kamera dış ortamdaki hareketli görüntüleri manyetik bir ortama aktarmaya yarayan dijital alıcılardır. Kamera kullanarak öğretim amaçlı çekimler yapılabilir. Orijinal görüntülerin, kaydedilen ders materyallerinin arasına ses kayıtları yapılır. Bu çekimler sınıf ortamında videoda yada bilgisayarda öğrencilere izleterek görüntülerle ilgili, tartışmalar, değerlendirmeler yapılabilir.

Yararları:
*Öğrencinin ilgisini çekecek renkli, canlı ve öğretici konuların sınıf ortamına taşımasını sağlar.
*İlgi çekici, canlı bir eğitim-öğretim ortamını oluşmasını sağlar.
*Nesnelerin gerçeğe uygun bir biçimde doğru algılanmasını sağlar.
*Oluşması uzun süre alan bir deney ve sürecin aşamalarının öğrenci tarafından algılanmasını sağlar.
*Okul içi ve dışı etkinliklerin izlenmesini sağlar.
*Ders içi ve dışı etkinliklerin uzun süre arşivlenme imkanını verir.

Sınırlıkları
*Verimli bir biçimde kullanılması zaman alır
*Üretilen materyaller üzerinde anında değişiklik yapmak zordur.
*Kameraya sahip olmak belirli bir maliyet gerektirir.

Yazılı Materyaller
Yazılı materyaller eğitim ortamında en çok kullanılan materyallerdir. Yazılı materyallerin kolayca ulaşılabilir, hazırlanabilir, çoğaltılabilir olması, ucuz olması en önemli avantajlarıdır. Ancak yazılı materyallerle etkileşime giren öğrenci pasif bir rol üstlenir. Yazılı materyallerin güncelleştirilmesi zordur. Yazılı materyallerden dönüt almak zaman alır.Bu nedenle yazılı materyallerin amaca uygun olup olmadığı kontrol edilmeli; yazılı materyallerle yapılan çalışmalarda öğrenciye performansı ile ilgili bilgi verilmeli, yazılı materyallerde yer alan metinlerin görsel öğelerle desteklenmesine özen gösterilmelidir.

Başlıca yazılı öğretim materyali türleri: ders Kitapları, yardımcı Kitaplar, ansiklopediler, sözlükler, renkli resimli hikaye kitapları (Çocuk Edebiyatı), dergiler, afişler, şeritler, gazeteler vb.. olarak sıralanabilir.

Ders Kitapları

Ders kitapları öğretimde en yaygın kullanılan öğretim materyalleridir. ders Kitabı, öğretim programına uygun olarak hazırlanmış bir öğretim aracıdır; takip etmesi kolaydır; öğrenci ve öğretmen açısından aynı zamanda bir değerlendirme kriteri olarak iş görür.

Ders kitapları, kuru bilgilerle doldurulmamalı; toplumun değerlerini, çağdaş değişme ve gelişmelerini yansıtmalıdır.Etkili bir ders kitabı öğrencinin ilgisini çekmeli, öğrencide derse karşı ilgi uyandırmalıdır. İçinde resimler, grafikler, hikayeler, bilmeceler, araştırma projeleri, alıştırma ve tekrarlar, örnek olaylar, renkli-resimli problemler, izleme testi v.s. olmalıdır.Etkili bir ders kitabı öğrencinin kendi kendine öğrenmesi için fırsatlar sunabilmelidir. Öğrencilere çeşitli yönerge, açıklama ve ipuçları vermelidir. Öğrencinin kendi kendini pekiştirmesini sağlamalı ve devamlı olarak güdülemelidir.Kitap, soyut bilgileri mümkün olduğunca somut hale getirmelidir.

Bir ders kitabının seçiminde birinci özellik içeriktir. İçerik :
-Bakanlığın hazırladığı programa uygunBilimsel bilgilere dayalı
-Hedef kitlenin özeliklerine uygun
-Güncel bilgiler veren, bilgilerin günlük yaşamla bağını kurabilen bir yapıda olmalıdır.
-Öğrenme ilkeleriyle tutarlı olmalıdır.
-Basitten karmaşığa, somuttan soyuta, kolaydan zora doğru düzenlenmiş olmalıdır.
-Bilgiler arasında kopukluk olmamalıdır.
-Grafikler, tablolar, fotoğraflar vs. yerli yerinde olmalıdır.Kitabın görsel zenginliği de içermesi, albenisinin olması gerekir. Bunun için renkler, haritaların grafiklerin ilgi çekiciliği, resimlerin fotoğrafların kalitesi çok önemlidir.
-Ders kitabında öğrenciyi aktifliğe sevk edecek yönergeler de yer almalıdır.
Sade bir dil kullanılmalıdır. İlköğretim döneminde özellikle basit, sade bir dil kullanılmasına özen gösterilmelidir. Ayrıca bir ders kitabı Rahatça kullanılabilir ve sağlam olmalıdır. Çekici ve anlaşılır olmalıdır. Çocuğun düşünme becerilerini, geliştirecek nitelikte olmalıdır. Tanımların ve ilkelerin yanı sıra açıklamalara, bunlarla ilgili örnek olaylara, olası çözümlere yer verilmelidir. Soruların çeşitleri değişik olmalıdır. Bilgi düzeyini ölçen sorular yanında, kavrama, uygulama vs. soruları da yer almalıdır. Olgularla ilgili sorularda günümüzle bağlantı sağlanmalıdır.

Ders kitabı öğretmenin yerini almamalıdır. Öğretmen ders kitabını kendi öğretimini destekleyici bir araç olarak ve diğer materyallerle bir arada kullanmalıdır. Öğretmen ders kitabına sıkı sıkıya bağlı olmamalı; kitabı yerinde ve zamanında, “gerektiği gibi” kullanmalıdır. ders kitabını öğrencinin de aktif kullanımı sağlanmalıdır. Öğrencinin sadece okuyup anlatması değil, bilgileri ayırt etmesi, zenginleştirmesi, farklı problemler ve bilgiler üretmesini sağlayıcı yönlendirme yapılmalıdır.

Kara Tahta

Hem öğrencinin hem de öğretmenin aynı anda konu üzerinde çalışabilmesine olanak sağlayan en etkili sınıf içi iletişim aracıdır. Ancak günümüzde emektar kara tahtanın yerini yavaş yavaş boyalı kalemlerin kullanıldığı beyaz tahtalar almaya başlamıştır. Bu tür tahtaların kullanımı (kolay silinmesi yazılması açısından)kara tahtaya göre daha kolaydır. Sağlık açısından da bu tahtalar daha sağlıklıdır. Her öğretmen kara tahtayı etkili bir biçimde kullanma becerisine sahip olmalıdır.

Yararları

-Kullanan için geniş bir yazı alanı sunar.
-Çizilen şekil ve şemalarla konun öğrencinin kafasında somutlaşmasını sağlar
-Farklı renkte tebeşir kullanılarak öğrenci ilgisi istenilen noktalara çekilir.
-Defalarca silinip yazılabilir, kullanışlıdır.
-Sınırsız gösteri olanağı sunar. Yaratıcılığa fırsat verir.

Sınırlılıkları

-Tahtayı kullanan sınıfa sırtını dönmek zorunda kalır.
-Yazılanlar silinebildiği için kalıcı değildir.
-Sık kullanımı monotonluğa yol açabilir.
-Yazma sırasında zaman kaybı olur.
-Çok uzun kullanım öğrencinin derse karşı ilgisini azaltabilir.
-Yazının okunaklı olup olamaması anlamayı etkiler

Yazı tahtası kullanırken dikkat edilecek noktalar:
-Yazılar okunaklı, yeterli büyüklükte olmalıdır.
-Çok karışık şekiller tahtaya çizilmemelidir.
-Yazarken yan dönerek yazılmalıdır.
-Mutlaka gerekli olan bilgi yazılmalıdır.
-Alt konu başlıkları tahtaya yazılmalıdır.
-Tahta sütunlar halinde, ekonomik kullanılmalıdır.
-Yanlış yazılan bir tek harf dahi olsa silinmelidir.

Tahtaya yazdığın her şey sana net ve anlaşılır gibi gelebilir ama bir de öğrencilerin baktığı yerden bir baksan. Yazdıklarımız okunaklı oluyor mu ve herkes tarafından görülüyor mu? Özellikle en arka sıranın hali nedir? Onun için koca koca harflerle yazmalıyız. Yazdıklarınızı deftere geçirmeleri için zaman tanıyın. Tahtayı önceden planlayarak kullanın.Düzenli yazılar, defterin de düzenli tutulmasını sağlayacak.

Tahtanın görülmesini engelleyici malzemelerin görüş alanından çıkarılması gerek. Yazdıklarınız mümkün mertebe uzun müddet tahtada kalsın. Eğer yazarken sağ elinizi kullanıyorsanız,tahtanın sağ tarafını önce doldurmalı sonra sola doğru yazmalı . Bir şey anlatmayı düşündüğünüzde yazmayı kesin ,öğrencilerin yetişmesini bekleyin,sonra açıklamanızı yapın. 'Arkadaşından yaz’ cümlesini hiç kullanmamaya gayret edin. Mümkün oldukça renkli tebeşir kullanma göze güzel görünür.

Öğrencilerin anladıklarından emin olduktan sonra yazmaları demek beyinlerine o konuyu kazımaları demektir.Anlamadan yazmaları ise (hem dinledi anlamadı, hem de yazıyor anlamadığını) iki kere yorulma ,boşa uğraşma demektir.
Kara tahta ve beyaz tahtanı yanı sıra eğitim-öğretim ortamında günümüzde çeşitli tahtalar kullanılmaya başlanmıştır.

Kopya Tahtası : Çok amaçlı tahtalara benzer bir yapısı olan bu tahtalara yazılan yazılar tahtaya tutturulmuş olan bir yazıcıdan çıktı olarak alınabilmekte ya da bilgisayara aktarılarak elektronik ortamda kullanılabilmektedir.
Askı/Kanca Tahtası: Normal tahtaya tutturulamayan görece hafif heykel vb.. malzemenin sergilenmesinde kullanılan tahtalardır. Daha çok meslek liselerinde kullanır.
Pazen Tahta: Beyaz köpük, ya da mantarın üzerine bez gerilerek yapılan tahtalardır. Üzerine iğne ile resim, yazı grafik vb.. materyal tutturularak sergilenir.
Manyetik tahta: Manyetik tahtalar mıknatıslı nesneleri tutma özelliği olan tahtalardır. Kullanılacak resim vb.. malzeme mıknatıs aracılığı ile bu tahtalara tutturularak sergilenir.
Dosya tahta (Döner Levha) : Büyük boy kağıtların dosya şekline getirilerek, bir blok not gibi ayaklı portatif bir tahtaya tutturulması ile elde edilen tahtalardır. Bir araya getirilen takvim gibi çevrilebilen bir eğitim öğretim aracıdırlar. Üzerine kalın uçlu kalemlerle yazılmış kağıtlar önceden hazırlanabileceği gibi; sınıfta da yazılmak suretiyle bu döner levhalar kullanılabilir. Daha önce yazılmış olanlara gidilebilir. Döner levhalar aşamalı bilgilerin bir levhada sunulmasının mümkün olmadığı durumlarda kullanılabilen elverişli araçlardır. Örneğin laboratuarda yapılan deneylerin aşamalarını yansıtmak için oldukça uygundur.
Bülten Tahtaları (İlan Tahtaları) : Gerek sınıf içinde, gerekse sınıf dışında hazırlanan duyuruları, duvar gazetelerini, ya da resim, şiir, karikatür öğrencilerin sınıf dışı çalışmalarını sergilenmek amacıyla kullanılan araçlardır. Duvara monte edilmek amacıyla tasarlanabileceği gibi, üç ayaklı taşınabilir biçimde de üretilebilir. Camlı, camsız şekilleri vardır. Bülten tahtalar sınıfı-okulu dekore etme öğrencileri motive etme ve öğretme amacı ile kullanılır.

Uzaktan Eğitim
Uzaktan Eğitim Nedir?
Uzaktan eğitimde eğitim sürecinin kolaylaştırılması için teknoloji belirleyici role sahiptir.Uzaktan eğitim, eğitimci ile öğrencilerin aynı mekanda olmadan gerçekleştirdikleri eğitimdir. Bu modelde eğitimci ile öğrenciler arasında bir iletişim yolu kurulur. Eğitimci bir uçta ders verirken, öğrenciler iletişim yolunun imkanlarına bağlı olarak evlerinden, farklı binalardan, farklı şehirlerden ve hatta farklı ülkelerden eğitime katılabilirler. (Başkömürcü G., Öztürk Y.)
Sınıf içi etkinlikleri yürütme imkanının bulunmadığı durumlarda, eğitim etkinliklerini, planlayıcılar ile öğrenciler arası iletişim ve etkileşimi; özel olarak hazırlanmış öğretim üniteleri ve çeşitli ortamlar yoluyla belirli bir merkezden gerçekleştirme yöntemidir.Sınıf içi etkinlikleri yürütme imkanının bulunmadığı durumlarda, eğitim etkinliklerini, planlayıcılar ile öğrenciler arası iletişim ve etkileşimi; özel olarak hazırlanmış öğretim üniteleri ve çeşitli ortamlar yoluyla belirli bir merkezden gerçekleştirme yöntemidir.

Açık üniversiteler, Uzaktan eğitim bölümleri, geleneksel üniversiteler ve şirketlerin eğitim birimleri tarafından kullanılan ve çok çeşitli öğretme ve öğrenme yaklaşımlarını içeren bir kavramdır.
Öğrencilere uygun ortam ve zamanda eğitim etkinlikleri sunmayı amaçlar. Amaç öğretmen ve kuruluş için değil öğrenci için en uygun olan zaman ve ortamın seçilebilmesidir.

Uzaktan Eğitimin Amacı;
a) Eğitimin yaygınlaşmasını sağlamak.
b) Fırsat ve olanak eşitliğini sağlamak.
c) Kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak
d) Eğitimde nitelik düşüklüğünü önlemek olduğunu söyleyebiliriz.

Uzaktan Eğitimin Tarihsel Gelişimi:

Uzaktan eğitimin ilk ne zaman kullanılmaya başladığı tartışmalıdır. 20 Mart 1728 tarihinde Boston gazetesinde mektupla, steno dersleri verileceği ilan edilmiştir. 1833 İsveç gazetesinde yine mektupla yazılı anlatım dersi verileceğine dair ilana rastlanmıştır. Dünyada ilk uzaktan eğitim uygulamasının İsaac Pitman tarafından 1840 yılında İngiltere de başlatıldığı kabul edilir. İlk olarak Wisconsin üniversitesinde 1892 yılı katalogunda geçmiştir. Alman eğitimci Otto Peters tarafından 1960 ve 70’li yıllarda tanıtılmış ve Fransa da uzaktan eğitim kurumlarına ad olarak kullanılmıştır.

Türkiye’de ise uzaktan eğitim fikri ilk kez 1924 yılında John Dewey’in öğretmenlerin eğitiminde mektupla öğretimden yararlanılması önerisi ile gündeme gelir. 1927 yılında eğitim sorunlarının görüşüldüğü bir toplantıda toplumda okur yazar oranın artırılması için uzaktan eğitimden yararlanılması gerektiği savunulur. 1927-1960 yılları arasında uzaktan eğitim tartışılmaya devam etmiştir. Türkiye’deki bu uygulamalar 1956 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü tarafından başlatılmıştır.Bankalarda çalışanlar mektupla öğrenim görmüşlerdir. İlk önemli adım 1958 yılında Mektupla Öğretim Merkezi’nin kurulmasıdır. Bundan sonra bazı kurumla daha kurulmuştur.

1962 yılında toplanan Milli Eğitim Şurasında, okullarına devam edemeyen vatandaşların mektupla eğitim yolu ile yetiştirilmeleri ile ilgili tavsiye kararı alınmıştır. Türk Milli Eğitim Sisteminde planlı olarak uzaktan eğitim uygulaması ise ilk kez 1960 yılında başlatılmıştır. Bu tarihte Milli Eğitim Bakanlığı, bazı teknik konuşları Erkek sanat Enstitüsü Mezunlarına mektupla öğretim yolu ile kazandırmak ve yeterlilik sınavına hazırlamak için “Mektupla Öğretim Merkezi” kurmuştur. Bunu 5 Haziran 1974 tarihinde “Mektupla Eğitim Merkezi”nin kurulması, 1975 yılında ise Yaygın Yüksek Öğretim Kurumunun (YAYKUR) kurulması izler. YAYKUR’un amacı lise ve dengi okul mezunu öğrencileri toplumun ve ekonominin gereksinim duyduğu alanlarda yetiştirmek, böylece yüksek öğretim önündeki yığılmayı önlemek, iki yıllık ön lisans öğretim programları ile ara insan gücü yetiştirmektir.

1981 yılında ülke çapında okuma yazma seferberliği başlatılmıştır. 1982 yılında ise Kanun hükmündeki kararname ile yaygın eğitim uygulamaları Anadolu Üniversitesi’ne devredilmiştir. Anadolu Üniversitesi ilk önce iktisat ve işletme gibi bölümlerde uzaktan eğitimi yaparken şu anda 26 bölümde bu uygulamalar genişleterek devam etmektedir. Fırat Üniversitesi’nde uzaktan eğitim İnternet aracılığı ile yapılmaktadır. Fırat Üniversitesi’nde 1990 yılında bu uygulamalar başlamıştır. Fırat Televizyonu da İnternet’le birlikte bu uygulamaya yardımcı olmaktadır.

Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde uzaktan eğitim İnternet aracılığı ile yapılmaktadır.Bilgi Teknolojisine yönelik ve diğer üniversitelere yönelik dersler verilmektedir O.D.T.Ü.’de 2001 yılı bahar döneminde diğer üniversitelere yönelik lisans ve lisans üstü, İngilizce ve Türkçe olmak üzere iki dilde eğitim verilmektedir.

Uzaktan Eğitim kurum içi eğitim ya da akademik eğitim vermek amacı ile kullanılır.
Kurum içi eğitimler
İş yönetimi eğitimi, ürün/satış eğitimi, Bilgi teknolojileri eğitimi, bölüm için eğitim, yönlendirme, sektörel eğitim.
Akademik eğitimler
Büyük miktarda içerik ve malzeme birikimi, Lisans üstü eğitim, bilgiyi düşük maliyetle kitlelere aktarma, Üniversitelerde kampüs maliyetlerini azaltma, küresel bilgi aktarımı, küresel diploma.
Araştırma sonuçları doğru metot ve teknoloji kullanıldığı, öğrenciler arası iletişim sağlandığı ve öğretmenden öğrenciye dönüt olduğu sürece uzaktan eğitimin yüz yüze eğitim kadar başarılı olduğunu göstermiştir.
Etkili ve Başarılı Bir Uzaktan Eğitim İçin Hangi teknolojinin kullanılacağına karar verilmeden önce öğrencinin ihtiyaçları ve öğretilecek materyalin gerektirdikleri göz önünde tutulmalıdır. Bu yaklaşımda amaca ulaşılabilmesi için bir çok teknolojik medyanın bir arada kullanılması gerekir.

Uzaktan Eğitim Şu Yönlerden Yüzyüze Eğitimden Farklılaşır.
1.Öğrenim süresi boyunca öğrenci ve öğretmenin birbirlerinden ara sıra ya da sürekli olarak ayrı oluşu .
2.Öğrenme araç gereçlerinin planlanması , hazırlanması, öğrenci destek hizmetlerinin sağlanması ve düzenlenmesi.
3.Öğretmen ve öğrenciyi bir araya getirmede ve dersin içeriğini sunmada, iletişim araçlarından, bilgisayardan ve ses ile görüntü kesitlerinden yararlanma.
4.Teknolojiden uzaktan eğitime özgü yararlanma.
5.Öğrenme sürecinde ara sıra ya da sürekli ayrı olma nedeniyle insanların genellikle bireysel olarak eğitilmesi.

Uzaktan Eğitimin Özellikleri

Öğretmen ve öğrenci öğrenme süreci boyunca ayrıdır.
Düzenlenmiş bir öğretim programına dayanır.
Bir eğitim kuruluşunun öncülüğünde ve yönetiminde gerçekleşir.
Teknoloji araçlarının kullanımı esastır.
Çift yönlü etkileşim esastır.
Olası seminer çalışmaları ile desteklenir.
Öğrencilerin bireysel öğrenimi esastır.

Uzaktan Eğitim Sisteminin Özellikleri

Uzaktan eğitim etkinlikleri için yer ve zaman kısıtlaması yoktur.
Kişiye göre değişken ders süreleri söz konusudur.
Bireyler eğitimi eş zamanlı ya da eş zamanlı olmayan şekillerde alabilirler.
Uzaktan eğitim sürekli eğitim sağlamada etkili bir araçtır.
Uzaktan eğitim sistemleri genelde modüler bir yapıya sahiptirler.
Kolay güncellenebilir, ölçme ve değerlendirme araçları sunabilir olmaları sistemin önemli özelliğidir.
Örgün eğitime göre daha düşük maliyetlidir.
Geniş kitlelere kısa sürede ulaşmak olanaklıdır.
Uzaktan eğitimle iş gücünün daha verimli kullanılabildiği söylenebilir.

Uzaktan Eğitimin Yararları

İnsanlara değişik eğitim seçenekleri sunma.
Fırsat eşitsizliğini en aza indirme.
Eğitim programlarında standart sağlama.
Eğitim de maliyeti düşürme.
Eğitimde niteliği arttırma.
Öğrenciye serbesti sağlama.
Öğrenciye zengin bir ortam sunma.
Öğrenciyi sınıf ortamında eğitim görmeye zorlamama .
Bağımsız öğrenmeyi sağlama.
Bireye öğrenme sorumluluğu kazandırma.
İlk kaynaktan bilgi sağlama.
Uzmanlardan daha fazla kişinin yararlanmasını sağlama.
Eğitimi bir taraftan kitleselleştirirken diğer taraftan bireyselleştirme.

Uzaktan Eğitimin Sınırlılıkları

Öğrenenlerin yüz yüze eğitim ilişkilerindeki avantajlardan mahrum kalması.
Öğrencilerin sosyalleşmesini engellemesi.
Yardımsız ve kendi kendine öğrenme alışkanlığı olmayan öğrencilere yeterince yardım sağlanamaması.
Uygulamaya dönük derslerde etkili olunamaması.
Beceri ve tutuma yönelik davranışların gerçekleştirilmesinde etkili olunamaması.
Ulaşım olanaklarına ve iletişim teknolojilerine bağımlı kalınması.

Uzaktan Eğitimde Kullanılacak Başlıca Teknolojik Medya Olanakları

Ders kitapları, yardımcı kaynaklar ve ders planı temel öğretimsel içerik olarak; kullanılmalıdır.
Etkileşimli ses veya video konferans yüz yüze iletişimi sağlamada kullanılmalıdır. Bu yol konu uzmanları ve konuk katılımcıları bir araya getirmenin de en etkili, en uygun yoludur.
Elektronik posta ya da sohbet yoluyla bir ya da bir çok sınıf üyesine mesaj gönderilebilir, ödevler verilebilir, geri bildirimler yapılabilir; Bu yöntem öğrenciler arası etkileşim için de kullanılabilir.
Video kasetleri derslerin sunulmasında kullanılabilir.
Faks; ödev verilirken, son dakika anonsları yapılırken ve ödevleri toplarken kullanılabilir. Ayrıca anında geri bilirim yapmada fakstan yararlanılabilir.
Eğitimcinin görevi :Bu bütünsel yaklaşım içinde, teknolojik olanaklar arasında en doğru seçimi yapabilmektir. Bu amaç doğrultusunda birden çok çok medyanın bir arada kullanıldığı, öğrencinin ihtiyaçlarını karşılayan, öğretimsel olarak etkili ve ekonomik bir sistem kurabilmektir.
Etkili bir uzaktan eğitim dikkatli bir planlama, ders gereklerinin anlaşılması ve öğrenci ihtiyaçlarının göz önünde bulundurulmasıyla oluşturulabilir. Uygun teknoloji ancak bunların iyice anlaşılması ile belirlenebilir.

Uzaktan Eğitimde Motivasyonu, Öğrenmeyi ve Anlamayı Geliştirmek için

Öğrenci merkezli bir yaklaşım izlenmelidir. Öğrencilere kendi amaçlarını belirlemeleri ve bu amaç doğrultusunda işler yapmaları için olanaklar sunulmalıdır.
Pratikte yapılması istenilen işin öğrencinin ilgisine ve geçmişine uygun olması araştırılmalıdır.
Derslerden önce bir ön görüşme düzenlenmeli ve ders sonunda ise dersin eleştirisi yapılmalıdır. Derslere başlarken konunun, amaçların, hedeflerin ne olduğu kısaca verilmelidir. ders sonunda ise konunun önemli kısımları tekrar edilmeli ve konu özetlenmelidir. Ayrıca bir sonraki derste neler yapılacağı hakkında kısa bilgi verilmelidir.
Konunun önemli kısımlarını basit fakat direkt olarak belirten “ Bu önemli bir noktadır“ vb.. ifadeler kullanılmalıdır.
Konuyu sunarken ve ödev verirken gerçekçi olunmalıdır. Uzaktan öğrenme ve öğretme daha çok vakit alır.

Uzaktan Eğitim Yararlı Mıdır?

Birçok eğitimci, uzaktan eğitim gören kişilerin yüz yüze eğitim gören kişiler kadar öğrenip öğrenmediğini sorguluyor. Araştırma sonuçları; doğru metot ve teknoloji kullanıldığı, öğrenciler arası iletişim sağlandığı ve öğretmenden öğrenciye dönüt olduğu sürece uzaktan eğitimin yüz yüze eğitim kadar başarılı olduğunu göstermiştir.

Uzaktan Eğitim Nasıl Verilir?

Uzaktan eğitimin verilmesinde oldukça geniş ve değişik alternatifler var. Bunları dört ana grupta toplayabiliriz.
Ses:
Etkileşimli teknoloji araçlarından telefon, video konferans ve kısa dalga radyo öğretimsel işitsel materyaller olarak sayılabilir. Pasif (tek yönlü) audio araçları ise teyp ve radyodur.
Görüntü:
Öğretimsel video araçları olarak slayt, hareketli görüntüler (film ve videokaset), ses ile birleştirilmiş gerçek zamanlı görüntüleri örnek verebiliriz.
Veri: Bilgisayarlar elektronik olarak bilgiyi taşırlar. Bu nedenle, veri kelimesi öğretimsel araç olarak yaygın bir kullanıma sahip bu grubu temsil eder. Uzaktan eğitim için kullanılan bilgisayar uygulamaları çok çeşit gösterir ve aşağıdaki türleri içerir:

Bilgisayar Destekli Öğrenimde (BDÖ) bilgisayar belirli dersleri özel ama sınırlı amaçlar dahilinde öğrenciye öğretmek için kullanılır.
Bilgisayar Yönetimli Öğrenimde (BYÖ) bilgisayar öğretimi düzenleme ve öğrenci kayıt ve başarısını saklamak için kullanılır. Bu sistemde öğretim bilgisayar üzerinden verilmek zorunda değildir, ama genellikle BDÖ (öğretimsel bileşen) BYÖ ile birlikte kullanılır.
Bilgisayar Aracılığıyla İletişim (BAİ): Bilgisayar uygulamalarınnın iletişimi kolaylaştırmasında kullanılmasıdır. Elektronik posta, bilgisayar konferans, elektronik ilan tahtaları ve WWW (World-Wide Web) örnek olarak verilebilir.
Yazı:
Uzaktan eğitim programlarını ana unsuru basılı kaynaklardır ve diğer araçlara temel oluşturur. Bir çok basılı kaynak türü mevcuttur. Bunlar ders kitapları, çalışma kitapları, ders planı, yardımıcı kitaplar olarak sıralanabilir.

Hangi teknoloji En İyisidir?

Eğitimciler teknolojinin iletilmesi üzerinde değil öğretimsel sonuçları üzerinde yoğunlaşmalıdırlar. Etkili ve başarılı bir uzaktan eğitim yolu, hangi teknolojinin kullanılacağına karar verilmeden önce öğrencinin ihtiyaçları, ve öğretilecek materyalin gerektirdiklerini göz önünde bulundurulmasından geçer. Bu sistematik yaklaşımın bir sonucu olarak, bir amaç için birçok teknolojik medyanın bir arada kullanılması gerekir. Örneğin; Ders kitapları, yardımcı kaynaklar ve ders planı güçlü birer yazılı kaynak olarak temel öğretimsel içeriği büyük ölçüde sağlanabilir.

Etkileşimli ses veya videokonferans ise yüzyüze iletişimi sağlamada kullanılabilir. Ayrıca bu yol konu uzmanları ve konuk katılımcıları bir araya getirmenin en etkili ve maddi olarak en uygun yoludur.

Elektronik posta, sohbet yoluyla bir ya da bir çok sınıf üyesine mesaj gönderilebilir, ödevler verilebilir, geri bildirimler yapılabilir bunun yanında diğer türlü amaçlar için kullanılabilir. Ayrıca öğrenciler arasında etkileşimi, iletişimi sağlamak için kullanılabilir.

Derslerin sunulmasında, daha önceden derslerin ve dersle ilgili yardımıcı bilgilerin kaydedildiği video kasetleri kullanılabilir.

Faks; ödev verilirken, son dakika anonsları yapılırken ve ödevleri toplarken kullanılabilir. Ayrıca anında geri bilirim yapmada faksdan yararlanılabilir.

Eğitimcinin görevi, bu bütünsel yaklaşım içinde, teknolojik olanaklar arasında en doğru seçimi yapabilmektir. Bu amaç doğrultusunda birden çok çok medyanın bir arada kullanıldığı, öğrencinin ihtiyaçlarını karşılayan, öğretimsel olarak etkili ve ekonomik bir sistem kurmak gerekir.

Etkin Uzaktan Eğitim

Etkili bir uzaktan eğitim, dikkatli bir planlama, ders gereklerinin anlaşılması ve öğrenci ihtiyaçlarının göz önünde bulundurulmasıyla başlar. Uygun teknoloji ancak bunların iyice anlaşılması ile belirlenebilir. Başarılı uzaktan eğitim programlarının geliştirilmesi anlaşılmaz değildir. Bir anda oluşmazlar; birçok kişinin uzun, zorlu ve özverili çalışmasının sonucudur. Aslında etkili bir uzaktan eğitim programı, öğrencinin, öğretim üyelerinin, öğretmenin, idaricinin ve yardımcı hizmetlilerin birarada bütünsel çabasının sonucudur.

Uzaktan Eğitimde Rol Alan Kişiler

Aşağıda uzaktan eğitimde rol alan kişiler ve karşılaştıkları zorluklar kısaca anlatılmıştır.
Öğrenci:
Öğrencinin ihtiyaçlarına cevap verebilmek her etkili uzaktan eğtim programının amacıdır. Eğitim ortamı nasıl olursa olsun; öğrencinin görevi öğrenmektir. Bu bağlamda, en iyi koşullarda bile, motivasyon gerektirmesi, planlama ve analiz yapılması ve öğretilecek materyale uygulanabilmesi açısından göz korkutan bir görevdir. Uzaktan eğitim yapıldığında hesapta olmayan, ilave sorunlar çıkabilir, çünkü öğrenci kendisiyle aynı geçmişe ve ilgiye sahip olan diğer kişilerden uzaktır ve sınıf dışında öğretmenle bir iletişimi, etkileşimi olabilecekse de bu artık en alt düzeye inmiştir ve kendinin sınıf ortamına katılımını sağlayacak teknik bağlantıya güvenmek zorundadır.
Öğretim Üyeleri:
Yüz yüze sınıf ortamında, öğretmenin görevi ders içeriğinin oluşturulması ve öğrenci ihtiyaçlarının belirlenmesinden ibarettir. Uzaktan eğitimde ise farklı sorunlar ortaya çıkar. Örneğin;
Çok kısıtlı yüz yüze görüşmelere rağmen öğrenci ihtiyaçları belirlenmeye çalışılmalıdır.
Farklı öğrenci kitlelerinin ihtiyaç ve beklentilerini göz önüne alarak öğretim teknikleri geliştirilmelidir.
Hem rehberlik hem de içerik sağlayan kişi görevinin bir arada etkili bir şekilde yürütülmesi gerekir.
Rehber (yardımcı):
Öğretmen kendisiyle öğrenci arasında iletişimi sağlamada bir rehberden yardım almayı uygun bulur. Rehber, etkili olabilmek için öğrencinin ve öğretmenin beklentilerini anlayabilmelidir. En önemlisi, rehber öğretmen tarafından belirlenen talimatları uygulamada istekli olmalıdır. Günümüz koşullarında rehbere düşen görev giderek artmaktadır. Rehberler ödevleri toplarlar, ders için gerekli düzeneği hazırlarlar, öğretmenin gözü ve kulağı gibidirler.
Yardımcı Görevliler:
Bu kişiler uzaktan eğitim programlarınının sessiz kahramanlarıdır ve programın etkili olabilmesi için gereken pekçok detayın gerçekleşmesini sağlarlar. Bir çok etkin uzaktan eğitim programında yardımcı hizmetliler öğrenci kayıtları, materyallerin çoğaltılması ve dağıtılması, ders kitaplarının hazırlanması, telif haklarının korunması, ders programlarının ayarlanması, notların ilan edilmesi, teknik kaynakların kontrolü gibi işlerden sorumludurlar. Gerçekten de yardımcı hizmetliler uzaktan eğitim programına harcanan emekleri bir arada tutan ve herşeyin yolunda gitmesini sağlayan kişilerdir.
Yöneticiler:
Yöneticiler, uzaktan eğtim programı yapan kurumlarda planlama aşamasında etkili kişiler olmalarına rağmen, program başladığında ilişkilerini, irtibatı kaybederler veya teknik yöneticilere devrederler. Aslında yöneticiler sadece fikir adamı değil daha fazlasıdır. Onlar, ortak kararları sağlar, karar verir ve hakem görevi görürler. Teknik ve yardımcı hizmetler personeliyle yakın bir ilişki içinde olup teknik kaynakların, kurumun amaçları doğrultusunda kullanılmasını sağlamalıdırlar. En önemllisi, asıl amaçlarının öğrencinin öğretimsel ihtiyaçlarını karşılamak olduğu doğrultusundaki fikir üzerinde odaklanmalıdırlar.

Öğretimsel materyal geliştirme Gereksinimi

Öğretimsel materyal geliştirme; önceden belirlenmiş içerik ve öğrenci gereksinimlerine göre öğretimin düzenli bir şekilde planlanması, uygulanması ve uyarlanması için bir yapı oluşturur. Bu yöntem öğretmen ve öğrencinin ortak birlikteliğinin sınırlı olduğu ve yüz yüze görüşmenin az düzeyde kaldığı uzaktan eğitim ortamı için gereklidir. Öğretimsel materyal tasarım örnekleri ve yöntemleri farklılıklar göstermelerine rağmen, birçoğu aşağıda görülen tasarım, geliştirme, değerlendirme ve düzeltme aşamalarını takip ederler.

Öğretimsel materyal geliştirme süreci


Tasarım

·İhtiyacı belirleyin
·Hedef kitleyi inceleyin
·Amaçları belirleyin

Geliştirme

·İçeriğin taslağını hazırlayın
·Var olan malzemeyi gözden geçirin
·İçeriği düzenleyin ve geliştirin
·Malzeme ve iletim yöntemini seçin/uygulayın

Değerlendirme

·Amaç ve hedefleri gözden geçirin
·Değerlendirme stratejisi geliştirin
·Veri toplayın ve inceleyin

Düzeltme

Düzeltme planını geliştirin ve uygulayın

Tasarım Aşaması

Öğretim için ihtiyacı belirleyin
- Başlangıç için, gereksinimin doğruluğunu belirtecek veriler toplayıp öğretim ihtiyacını belirleyin. (öğretimsel ihtiyaca yol açan nedenler, planlanmakta olan öğretimin bu ihtiyacı en iyi şekilde karşılayacağını gösteren eski deneyimler,...)

Hedef kitleyi inceleyin
- Uzaktaki öğrencileri ve onların ihtiyaçlarını en iyi şekilde anlamak için yaş, kültürel geçmiş, deneyim, ilgi ve eğitim seviyelerini dikkate alın. Düşünülmekte olan öğretim yöntemleri ve iletim sistemlerine yakınlıklarına bakarak bu dersten alacakları bilginin ne şekilde işlerine yarayacağını hesaplayın. Eğer sınıf geniş bir gruptan ya da farklı alt gruplardan gelen öğrencilerden oluşacaksa bunu da dikkate alın. Mümkün olursa, öğretmenin öğrencilerin bulunduğu yerlere gitmesi ve gerek tek tek gerekse grup halinde öğrencilerle görüşmesi faydalı olur. Gösterilen bu ilgi aynı zamanda öğrencilere öğretmenin adsız varlık olmadığını görmeleri açısında iyi olur. Hedef grupla daha önce çalışmış olan meslektaşlar da yardımcı olabilir.

Amaçları belirleyin
- Soruna olduğu kadar öğrenci ihtiyaçları ve karakteristiklerini de göz önüne alarak öğretimsel amaç ve hedefleri belirleyin. Amaç öğretimsel olarak istenen genel kavramlar, hedef ise amaca ulaşmakta kullanılan belirli basamaklardır.

Geliştirme Aşaması

İçeriğin taslağını hazırlayın
- Öğretimsel sorunları, hedef kitle analizini, öğretimsel amaç ve hedefleri ve istenen ders içeriğini temel alarak, tamamlanacak ders içeriği taslağını hazırlayın.

Varolan malzemeyi gözden geçirin
- Bir sonraki aşamada, her öğretmen elindeki malzemeyi gözden geçirmelidir. Öğretimsel malzeme tekil olarak kullanılmamalıdır çünkü hazır olarak bulunurlar ya da geleneksel sınıf ortamında etkili kullanımı sağlanır. Bu, özellikle önceden hazırlanmış malzemelerden, televizyon dersleri, vs..., bahsedilirken doğrudur. Birçok önceden hazırlanmış öğretim aracı benzer geçmiş ve deneyimlere sahip öğrencilere seslenirken, farklı kültürlerde bulunan öğrenciler için yetersiz kalır. Eğer önceden hazırlanmış bu tür bir malzeme kullanılacaksa, giriş, sonuç ve özetler ekleyerek öğrencinin düzeyine uygun hale getirin.

İçeriği düzenleyin ve geliştirin
- Büyük bir ihtimalle öğretmenlerin karşılaştığı en büyük sorun öğrenciyle ilgili örnekler yaratmaktır. İçerik çoğu zaman öğrenciye kendisi tarafından rahatlıkla anlaşılan bir yapıda örnekler verilerek anlatılmalıdır. En iyi örnekler açık ve öğrencinin ilgisini anlatılan konuya çekenlerdir. İlgisiz örneklerin kullanılması öğrenmenin başarısız olmasına yol açar. Öğretmenin deneyimi ve konuyla ilgili verdiği örneklerin öğrenciye yabancı kalması, kırsal ve değişik kültürlerden oluşan bölgelerde sıkça yaşanan bir sorundur. Bu sorunun çözümü, dinleyicilerin rastgele seçilmiş bir kısmıyla örnekler hakkında tartışmalar yapmaktır.

Malzeme ve iletim yöntemini seçin/uygulayın
- Öğretim malzemesinin gelişmesi ve iletim yöntemlerinin seçilmesi genellikle yazı, ses, video ve verileri yüz yüze iletişimle beraber kullanılmayı gerektirir. Burada karşılaşılan, sorun iletim birimlerinin tanımlanan öğrenci ihtiyaçlarına, içerik gereksinimlerine ve teknik kısıtlamalarla birleştirilmesidir. Örneğin; sınıftaki bazı öğrencilerin sahip olmadığı teknolojik olanaklar kullanmak iyi değildir. Kullanılan iletim sisteminin tüm öğrenciler için geçerli olduğundan emin olun.

Değerlendirme Aşaması

Amaç ve hedefleri gözden geçirin -
Değerlendirmenin bir amacı, öğretimsel yöntem ve malzemelerin istenen amaç ve hedeflere uygunluğunun anlaşılmasıdır. Öğretimin uygulanması, geliştirilen malzemenin ilk gerçek testidir. Uygulamadan önce öğretim malzemenizi küçük bir grupla ön testten geçirin. Eğer bu mümkün değilse, malzemenin ilk kullanımı, etkisini belirlemek için alan testi olarak da kullanılacaktır.

Değerlendirme stratejisi geliştirin
- Öğretimin başarısını nasıl ve ne zaman değerlendireceğinizi planlayın.
Sürece yönelik değerlendirme
ders içeriğinin geliştirme ve uygulama aşamalarında öğretimin düzeltilmesi için kullanılabilir. Örnek olarak, öğretmen öğrencilere adres yazılmış ve pulu yapıştırılmış posta kartları göndererek dersten sonra doldurup gödermelerini isteyebilir. Bu küçük değerlendirmeler dersin güçlü ve zayıf olduğu noktaları, teknik ve iletimsel konuları/sorunları ve daha detaylandırılması gereken içerik hakkında bilgi edinmeyi sağlar.
Ürüne yönelik değerlendirme
öğretim süreci tamamlandıktan sonra dersin tekrar düzenlenmesi ve gelecek için planlanmasına yardımcı olur. Burada dersin bitmesinin ardından, öğrencilerin dersin nasıl daha iyi olabileceğini tartışması örneğini verebiliriz.
Sürece ve ürüne yönelik değerlendirmelerde, veriler nicel ve nitel yöntemlerler toplanır.

Nicel değerlendirme
yanıtlara bağlıdır ve toplanan veriler üzerinde yapılan deneysel araştırmalar sonucunda ortaya çıkar. İstatistiksel verilere dayalıdır.
Bunun tam aksine,

Nitel değerlendirme
yanıtları derinlemesine inceler. Daha öznel bir yol olan ikili görüşme ve küçük bir sayıda kullanıcının dikkatlice gözlenmesine bağlıdır. Nitel yaklaşım uzaktaki öğrencilerin istatistiksel analizleri hiçe saymasından dolayı oluşan farklılıklar nedeniyle özel bir değer taşır. En iyi yaklaşım, öğrenci başarısının nicel ölçümlerini açık uçlu görüşmeler ve derse katılmayan öğrencilerin dersin başarısı ve kullanılan iletim yöntemi hakkında bilgi toplama ve değerlendirmesi ile sağlanır.

Veri toplayın ve inceleyin -
ders malzeme uygulamasını bitirdikten sonra, değerlendirme verileri toplamaya başlayın. Bu sonuçların dikkatlice incelenmesi öğretim sürecindeki açıklık ve zayıf yönleri belirlemekte kullanılır. Değerlendirme sonuçlarının analizi düzeltme planı hazırlamağa geçiş olacaktır.

Düzeltme Aşaması

En dikkatli düzenlenen uzaktan eğitim dersinin bile iyileştirilmesi gerekebilir, ve düzeltme için ihtiyaç duyulur. Aslında, dikkatlice yeniden düzenlenen bir ders ilk kullanıldığında kusursuz olduğu düşünülen bir dersten daha güvenlidir.

Düzeltme planları meslektaş ve alan uzmanlarından alınan geri bildirimlerle beraber değerlendirme sürecinin bir sonucudur. Dersin iyi ve kötü yönleri hakkında ders öğretmeninin kendi düşünceleri en iyi düzeltme kaynağıdır. Bu nedenle, düzeltme planlarının mümkün olduğunca dersin bitiminden hemen sonra hazırlanması gerekir.

Genellikle büyük ünitelerin yönetilebilmesi için daha kolay küçük parçalara bölünmesi, ya da öğrenciler arası etkileşimin arttırılması gibi küçük çapta düzenlemeler yapılmaktadır. Diğer durumlarda, daha ciddi düzeltmeler gerekir. Yapılan değişikliklerin ders, kullanılmadan önce alan testinden geçirilmesi önemli ve atlanmaması gereken bir noktadır.

Yapılan düzeltmelerin bir grup öğrenci alan uzmanları, ve diğer öğretmenler üzerinde test edilmesi gerekir. Bu sürecin sonuçları, uzaktaki her sınıfın özelliklerinin değişken olduğu bilgisi göz önüne alınarak yorumlanmalıdır. Bir öğrenci grubu üzerinde kabul gören bir düzeltme başka bir gruba uygun gelmeyebilir.


Uzaktan Eğitimde Kullanılan Kaynaklar
Basılı Kaynaklar(
Ders kitapları, çalışma rehberleri, alıştırma kitapları, ders planı, örnek olaylar.) İşitsel Kaynaklar (Telefon, video konferans ve kısa dalga radyo ve teyp) Görsel Kaynaklar (Slayt, hareketli görüntüler (film ve video kaset), ses ile birleştirilmiş gerçek zamanlı görüntüler.) Bilgisayarlı Kaynaklar:
Basılı Materyaller

Uzaktan eğitimde kullanılan diğer iletim yöntemleri için de temel oluştururlar; uzaktan eğitim programlarında yaygın olarak kullanılırlar. Öğrencinin iyi bir okuyucu olması durumunda, basılı malzemeler en iyi öğretim malzemesidir.

Avantajları

Kullanım kolaylığı,
Başvuru kolaylığı,
Maliyet uygunluğu,
Hazırlama ve düzenleme kolaylığı

Sınırlılıkları

Pasif ve birey yönetimlidirler. Dönüt sağlanmış basılı materyallerde bile, öğrencinin yanıtların bulunduğu bölüme geçmesi engellenemez.
Gerçek olayların sözel taklitleridirler. Art arda gelen resim ve fotoğraf kullanımı dışında basılı materyallerde hareket oluşturmak mümkün değildir. Daha fazla motivasyon gerektirirler,
Okuma yeteneklerindeki eksiklik öğretimsel yönden en iyi basılı öğretim malzemesinin bile başarılı olamamasına yol açabilir.

İşitsel Materyaller

İşitsel Kaynakların
Avantajları
Sesli konferansın kurulumu, çalıştırılması ve bakımının sağlanması diğerlerine göre daha ucuzdur.
Telefon teknolojisini kullandığı için bütün öğrencilere ulaşılabilir.
Öğrenci ve öğretmenin direkt katılımını sağlayan etkileşimli bir ortamdır.
Öğrenciler, diğer öğrencilere ve öğretmene bir şey verip alabilme olanağına sahiptir.
Öğrenci ve öğretmenin alışık olduğu bir teknolojidir ve kullanımı diğerlerine göre daha kolaydır.
Diğer ortamlarla birlikte kullanıldığında oldukça etkili ve başarılı sonuçlar verir.

İşitsel Kaynakların Dezavantajları

Kullanıcılar araçlara alışana ve nasıl kullanılacağını öğrenene kadar bir zorlukla karşılaşılabilir.
Öğretilecek olan bilginin tipine sınırlamalar getirebilir.
Yüz yüze eğitimde varolan vücut dilinden ve el kol işaretlerinden yoksun olduğu için mekanik sayılabilir.

Görsel Kaynaklar

Öğretimsel televizyon için öğretim tasarımı yaparken en önemli nokta görsel olarak düşünmektir. Görsel benzetmeler sayesinde klasik ders vermeye bağlılığı aşabilir. Söyleme yerine gösterme kullanılarak öğretimsel etki arttırılır.
Hafızaya alınması ve geri çağrılması gereken bilgiler, ana hatlar, anahtar noktalar görsel olarak belirtilirse öğrenime yardımcı olabilir.

Hazırlanan Görsel Malzemede

Resimler :Nesnelerin neye benzediklerini göstermek için,
Şekiller - Kavramsal ilişki, düzenleme, ve içeriğin yapısını göstermek için,
Haritalar - Soyut ilişkileri göstermek için,
Grafik, tablo ve haritalar - Bilgiyi özetlemek için kullanılabilir.

Öğretimsel Televizyon

Avantajları
Çoğu insanın televizyon seyretmiş olmasından dolayı ortam tanıdıktır.
Hareket ve görsel malzeme birlikte kullanılabilir. Böylece karışık veya soyut kavramlar görsel olarak taklit edilebilir.
Öğretimsel televizyon öğrencileri başka ortamlara(ay, yabancı bir ülke, mikroskobun lensi,...) götürür.
Yer ve zaman sınırları aşılarak olaylar oldukları gibi gösterilirler.
Kavramları tanıtmak, özetlemek ve tekrarlamak için çok başarılı bir yöntemdir.
Motivasyon sağlamak için de kullanılabilir.
Dezavantajları
Yayın yapabilmek çok masraflıdır.
Videonun hazırlanması çok zaman ve teknik olarak çok özen gerektirir.
Genellikle karışık üretim ekipmanları kullanılır.
Bir öğretimsel televizyon programı yapılması düşünülen mekanlarda özel ekipman ve ekip kullanılması gerekir.
Önceden hazırlanmış birçok öğretimsel televizyon dersi ortalama bir öğrenci için hazırlanmıştır ve özel ihtiyacı olan öğrencilere adaptasyonunda zorluk yaşanır.
Pasif şekliyle kullanıldığında öğretimsel başarı sınırlıdır.
Hazırlayan ekipte profesyonel kişiler olmadıkça amatör bir çalışma olduğu belli olur.
Tamamlanmasından sonra tekrar düzenleme ve güncelleme sorunu yaşanır.

Videonun Kullanılması İle Elde Edilecek Avantajlar

Araçlar ve ekipmanların çalışmasının gösterilmesi
Öğrencilerden beklenen davranışların gösterilmesi
Yöntemin, gözlenmesi gereken deneylerin yapılması
Canlandırma ve yavaşlatma olanaklarıyla zamanla oluşan değişiklikleri görülmesi
Nesnelerin üç boyutlu özelliklerinin gösterilmesi
Öğrencilerin başka durumlarda hiç bulunamayacakları yer ve durumlara götürülmesi
Tarihi olaylar ya da doğa olaylarının filmleri kullanılarak konunun ilk kaynaktan incelenmesi

Bilgisayar Uygulamaları

Bilgisayar Destekli Öğrenim (BDÖ): belirli dersleri özel ama sınırlı amaçlar dahilinde öğrenciye öğretmek için kullanılır.
Bilgisayar Yönetimli Öğrenim (BYÖ): bilgisayar öğretimi düzenleme ve öğrenci kayıt ve başarısını saklamak için kullanılır.
Bilgisayar Aracılığıyla İletişim (BAİ): Bilgisayar uygulamalarının iletişimi kolaylaştırmasında kullanılır. Elektronik posta, bilgisayar konferans, elektronik ilan tahtaları ve WWW (World-Wide Web) vb..

Uzaktan Eğitim Amacıyla Internet'in Kullanımı

Birebir çalışmalar için e-posta mesajları kullanılabilir. Öğrenciler mektuplarını istedikleri zaman okuyabilir ve sonradan tekrar başvurmak için saklayabilirler.
Sınıf için bir ilan tahtası oluşturulabilir. Uzaktan ders alan öğrenciler genellikle arkadaşlarından yardım ve destek alamazlar. Sınıf için oluşturulacak bir ilan tahtası öğrenciler arasındaki etkileşimi arttırır. Her öğrenci kendi yorum ya da sorularını ilan tahtasına bırakır, diğer tüm öğrenciler de ona yanıt verebilirler.
Sınıf için bir ev sayfası oluşturulabilir. Bu ev sayfasında ders programı, alıştırmalar, kaynaklar, ve öğretmenin özgeçmişi gibi ders hakkında bilinmesi gereken her şey bulunabilir. Öğretmen ayrıca dersle ilgili Internet'te bulunan diğer ev sayfalarına da bağlantılar verebilir. Bu bağlantılar kütüphane katalogları ve her öğrencinin kişisel ev sayfası da olabilir.
İnternet öğrencilerin mezun olduktan sonra hangi şartlarda çalışacaklarını göstermek için kullanabilir.

Internet'i uzaktan verilen bir derse eklerken şu noktaların dikkate alınması gerekir

Sınıftaki tüm öğrencilerin Internet'e erişiminin olup olmadığını bilgisayar çalışması için eşit şartlar sağlanması açısından kontrol edilmelidir.
Öğrenciler tesadüfen de olsa bilgisayarlarla ilgili sorunlar yaşayabilirler. Bu sorunların çözümü de öğretimsel sorumluluklardan biridir. Donanım ve yazılımlarla ilgili konularda sınıf toplantıları düzenlemek öğrencilerin sorunlarla başa çıkabilmelerini sağlayabilir.
Bazı öğrenciler bilgisayardaki toplantılara katılmak veya elektronik mektup göndermekten çekinebilir. Bu sorunu çözerek öğrencileri desteklemek gerekir. Her hafta belli bir adet elektronik posta gönderme kuralı öğrencilerin aktif katılımcı olmalarını sağlayabilir.
E-posta kullanımı, öğretmenin normal mektup ya da telefondan daha hızlı bir şekilde yanıt vermesini sağlar. Anında alınan yanıtlar öğrenci ilgi ve başarısını arttırır.

İşitsel Kaynaklar :
Eğitimciler; etkileşimli işitsel öğretim araçları grubuna telefon, sesli konferans ve kısa dalga radyoyu dahil ediyorlar. Sesli konferansta sadece ses olabilir ya da görüntü veya veri transferiyle desteklenebilir. Sadece sesli konferansta, farklı yerlerde bulunan iki ya da daha fazla kişiyi bir araya getirmek için genel telefon hattı kullanılır. Geniş kitleler için ise gürültü ve karışıklığı önlemek için ilave araçlar kullanılır.
İşitsel-grafik konferans ise ses iletimini görüntü veya veri transferiyle birlikte kullanır. Ses temel iletişim ortamı olarak kalırken işitsel-grafik araçlar görsel yardım sağlarlar. İşitsel-grafik aygıtlar olarak; elektronik tahta, video teknolojisi ve bilgisayarlar sayılabilir.
Pasif (tek-yön) işitsel araçlar teyp ve radyodur. Öğretimsel olarak, bu araçlar basılı materyal gibi kullanılır, öğrenci okumak yerine dinler. Etkileşimin olmaması bazen problem yaratmasına rağmen, teyp ve radyolar daha etkileşimli işitsel iletişim sağlamada yardımcı olurlar.

İşitsel öğretimin avantajları

Sesli konferansın kurulumu, çalıştırılması ve bakımının sağlanması diğerlerine göre daha ucuzdur.

Telefon teknolojisini kullandığı için bütün öğrencilere ulaşılabilir.

Öğrenci ve öğretmenin direkt katılımını sağlayan etkileşimli bir ortamdır.

Öğrenciler, diğer öğrencilere ve öğretmene bir şey verip alabilme olanağına sahiptir.

Öğrenci ve öğretmenin alışık olduğu bir teknolojidir ve kullanımı diğerlerine göre daha kolaydır.

Diğer ortamlarla birlikte kullanıldığında oldukça etkili ve başarılı sonuçlar verir.

İşitsel öğretimin kısıtlamaları

Kullanıcılar araçlara alışana ve nasıl kullanılacağını öğrenene kadar bir zorlukla karşılaşılabilir.

Öğretilecek olan bilginin tipine sınırlamalar getirebilir.

Yüz yüze eğitimde var olan vücut dilinden ve el kol işaretlerinden yoksun olduğu için mekanik sayılabilir.

Sesli Konferans İçin Öğretim Materyali Tasarlanması

Sesli ders hazırlarken karşılaşılan sorun; ortamın getirdiği kısıtlamaları en alt düzeyde tutmaya çalışırken, kullanılabilir olanaklarından en üst düzeyde yararlanmaya çalışmaktır. Sesli konferansın en önemli avantajı, iki yönlü iletişimi sağlayabilmesidir. En büyük dezavantajı ise, görsellikten yoksun olmasıdır.
Sesli konferansla ders hazırlanırken şunlar göz önünde bulundurulmalıdır:

Etkileşimin gerekmediği veya en az düzeyde etkileşimin gerektiği durumlarda sesli konferens yerine önceden kaydedilmiş teyp kasetleri kullanılmalıdır.

Etkileşime ve geri bildirime fırsat verebilmek için konu 10-15 dakikalık bloklar halinde sunulmalıdır.

Öğretimi şekillendirme için ön gösterim, sunum ve eleştiler yapılmalıdır. Önceki bilgilerle yeni bilgiler arasında bağlantı kurulmalı ve ders içeriğin yapısını anlamalarına yardımcı olacak ifadeler kullanılmalıdır. Dersin içeriği ve konunun düzeni yanında konunun önemli noktalarına da dikkat çekilmelidir.

Öğrencinin katılımı ve etkileşimine göre dersin yapısı değiştirilmelidir. Dersler öğretmen-öğrenci ve öğrenci-öğrenci ilişkisine göre tasarlanmalıdır.

İşitsel ders içeriği görsel (resim ve slayt) efektlerle zenginleştirilebilir. Bu bilgiler elektronik posta ve benzeri elektronik ortamlarla kullanıcılara dağıtılabilir.

Ders kitabı, kılavuz, ders planı ve kitapçıklar kullanarak öğrencilere düzenli bir yapı sunulmalı ve not tutmak için harcanan zamandan tasarruf edilmesi sağlanmalıdır.

Ek okumalar, çalışma soruları ve alıştırmalar içeren ders klavuzları hazırlanabilir.

Sesli Konferansla Yapılan Derslerin İletimi

Öğrencilerle öğretmen ister aynı ortamda olsun ister kilometrelerce uzakta olsun, iyi bir öğretim tekniği her durumda aynıdır. Yine de görsel iletişimin eksikliği göz önünde bulundurulunca bazı teknikler diğerlerinden daha başarılı sonuçlar verir. Görsel unsurun eksikliğini en aza indirmek için Walcott aşağıdaki önerilerde bulunmuştur; Kişiler arasındaki uzaklığı azaltmak, etkileşimi artırmak, geri bildirimi artırmak ve mesaj iletimini sağlamak.
Kişiler arası uzaklığı azaltmak
Görsel iletişim olmadığından ses destekli sistemi kullanan öğretmen, sınıf içinde uyumu ve öğrenme için uygun atmosferi yaratmak için alternatif yöntemler bulmalıdır. Aşağıdaki öneriler öğrenciler arasındaki uzaklığı azaltmak ve grup içi bağlılığı sağlamak için verilmiştir.

Sınıf tanışmasından önce öğrencilere hoşgeldin mektubu, ders programı, dersle ilgili materyal, ulaşılabilir kaynak ve ilişki kurabilecekleri kişilerle ilgili bilgiler gönderilebilir.

Öğretmenin fotoğrafı ve kısa özgeçmişi öğrencilere gönderilebilir ve aynı şeyin öğrenciler arasında yapılması sağlanabilir.

Ders öncesi bir sesli konferans düzenleyerek öğrencilerle etkili bir sesli konferans için gerekli işlemler ve teknoloji tartışılmalıdır.

Tanışma sırasında öğrencilerin kendilerini tanıtmaları sağlanmalı ve ortak geçmişleri hakkında fikir sahibi olmalarına yardımcı olunmalıdır.

Öğrencilerin adları öğrenilmelidir. Günlük devam devamsızlığın alınması öğrencilerin seslerinden tanınmasına yardımcı olur.

Öğrenci özgeçmişleri elde edilmelidir. Bu tür bilgilerin toplanması her öğrenciyi diğerlerinden ayıran özelliğinin belirlenmesinde yardımcı olur.

Yorumların ve soruların alınmasında bir protokol belirlenmelidir. Öğrenciler soru ve yorumlarını belirlerken adlarını ve bulundukları yerleri belirtmelidirler.

Eğer mümkün olursa yüzyüze görüşmeler düzenlenmelidir. Bu tür görüşmelerin dönem başlarında yapılması daha yararlı olacaktır.

Ders sırasında öğretmen kendisi gibi davranmalı ve dersler sohbet havasında işlenmelidir.

Etkileşimi arttırmak

Gerçek zamanlı ve iki yönlü görsel iletişimin olmaması öğrenci-öğretmen ve öğrenciler arası ilişkini dinamizmini azaltabilir. Aşağıda, sınıf içi etkileşimi artırmada yardımıcı olabilecek tavsiyeler verilmiştir.

Öğrenciler arası iletişimi artırmak için tartışmalar düzenleyerek öğrencilerin katılımı sağlanabilir. Öğrencilere sorular yönelterek ve tartışmalarda rol vererek sorumluluk yüklenebilir.

Öğrencilere soru yöneltilmelidir. Görsel ipuçları olmayınca soru sorma geri bildirimi sağlamanın ve öğrencileri dialoga sokmanın temel yoludur.

Cevap için yeterli zaman verilmelidir. Devam etmeden ve cevabın istendiğini belirtmeden önce 20-25 sn. beklenmelidir.

Ders planına ve dersle ilgili kitapçıklara, öğrencilerin bağımsız yapabileceği ve öğrenciler arası iletişimi sağlayacak, bilgi ve becerinin uygulandığı sınıf içi aktiviteleriyle bağlantısının kurulacağı çalışmalar eklenmelidir.

Geri bildirimin arttırılması

Görsel bir geri bildirim olmadan öğretmenin öğrencilerin konuya dikkat verip vermediğini ve konuyu anlayıp anlamadıklarına karar vermesi oldukça zordur. Geri bildirim imkanlarını artırmak için;

Tartışma sırasında öğrencilerden cevaplarını telefon, elektronik posta veya mektupla vermeleri istenmelidir.

Yazılı ödevler üzerinde yapılan yorumlar açık, ayrıntlı ve teşvik edici olmalıdır.

Notlandırmanın olmadığı alıştırma ve küçük sınavlar yapılarak öğrencinin anlayıp anlamadığı kontrol edilmelidir.

Öğrenci katılımının kaydedildiği listeler yapılarak her öğrenci için katılımlar gözlenmelidir.

Öğrenmenin geliştirilmesi ve mesaj iletimi

Uzaktan eğitim daha çok bağımsız öğrenmeyi gerektirdiği için öğretmen öğrencileri motive etmelidir ve anlamarını kolaylaştıracak yapılar sunmalıdır. Motivasyonu, öğrenmeyi ve anlamayı geliştirmek için;

Öğrenci merkezli bir yaklaşım izlenmelidir. Öğrencilere kendi amaçlarını belirlemeleri ve bu amaç doğrultusunda işler yapmaları için olanaklar sunulmalıdır.

Pratikte yapılması istenilen işin öğrencinin ilgisine ve geçmişine uygun olması araştırılmalıdır.

Derslerden önce bir ön görüşme düzenlenmeli ve ders sonunda ise dersin eleştirisi yapılmalıdır. Derslere başlarken konunun, amaçların, hedeflerin ne olduğu kısaca verilmelidir. ders sonunda ise konunun önemli kısımları tekrar edilmeli ve konu özetlenmelidir. Ayrıca bir sonraki derste neler yapılacağı hakkında kısa bilgi verilmelidir.

Konunun önemli kısımlarını basit fakat direkt olarak belirten ifadeler kulanılmalıdır. Örneğin; "bu önemli bir noktadır".

Konuyu sunarken ve ödev verirken gerçekçi olunmalıdır. Uzaktan öğrenme ve öğretme daha çok vakit alır.

Görsel Kaynaklar:

Öğretimsel televizyon yayınları uzaktan eğitim yöntemiyle verilen dersler içinde başarılı bir yöntemdir ve öğretim programında üç şekilde kullanımı olabilir.

Tek bir ders: Program belirli tek bir konu ya da kavramı anlatır. Derse giriş ve özet sağlar.

Seçilmiş bir ünite: Dersin öğretim programında bulunan bir üniteyi bir dizi program ile anlatır.

Tüm ders: Bir ya da daha fazla öğretimsel televizyon dizisinde yer alan dersler yazılı öğretim malzemeleriyle birlikte kullanılarak bir dönemlik tüm bir ders olarak verilir.
Öğretimsel televizyon ya pasif ya da etkileşimli olabilir. Pasif öğretimsel televizyon video kaset ya da TV yayını, kablolu TV ve uydu teknolojileriyle dağıtılan önceden hazırlanmış programlardan oluşur. Bunun tam aksine, etkileşimli ÖTV canlı bir öğretmen veya canlı bir katılımcı öğrenci grubu kullanılarak izleyicinin de katılımını sağlamak için olanaklar sağlar. Örneğin; çift yönlü televizyonun çift yönlü sesle beraber kullanılması tüm öğrencilerin dersi veren öğretmeni görmesini ve onunla etkileşimini sağlar. Aynı zamanda, karşı tarafta bulunan kameralarla da öğretmenin derse katılan öğrencileri görmesi mümkündür.

Öğretimsel televizyonun avantajları

Çoğu insanın televizyon seyretmiş olmasından dolayı ortam tanıdıktır.

Hareket ve görsel malzeme birlikte kullanılabilir. Böylece karışık veya soyut kavramlar görsel olarak taklit edilebilir.

Öğretimsel televizyon öğrencileri başka ortamlara(ay, yabancı bir ülke, mikroskopun lensi,...) götürmek için çok başarılı bir yöntemdir.

Yer ve zaman sınırları aşılarak olaylar oldukları gibi gösterilirler.

Kavramları tanıtmak, özetlemek ve tekrarlamak için çok başarılı bir yöntemdir.

Motivasyon sağlamak için de kullanılabilir.

Öğretimsel televizyonun dezavantajaları

Yayın yapabilmek çok masraflıdır.

Videonun hazırlanması çok zaman ve teknik olarak çok özen gerektirir.

Genellikle karışık üretim ekipmanları kullanılır.

Bir öğretimsel televizyon programı yapılması düşünülen mekanlarda özel ekipman ve ekip kullanılması gerekir. (Açık havada yapılan bir çekim kapalı mekandakine kıyasla daha zordur.)

Önceden hazırlanmış birçok öğretimsel televizyon dersi ortalama bir öğrenci için hazırlanmıştır ve özel ihtiyacı olan öğrencilere adaptasyonunda zorluk yaşanır.

Pasif şekliyle(etkileşimsiz) kullanıldığında öğretimsel başarı sınırlıdır.

Hazırlayan ekipte profesyonel kişiler olmadıkça amatör bir çalışma olduğu belli olur.

Tamamlanmasından sonra tekrar düzenleme ve güncelleme sorunu yaşanır.

Öğretimsel televizyon için Öğretim Tasarımı

Öğretimsel televizyon için öğretim tasarımı yaparken en önemli nokta görsel olarak düşünmektir. Görsel benzetmeler sayesinde klasik ders vermeye bağlılığı aşabilir. Söyleme yerine gösterme kullanılarak öğretimsel etki arttırılır.
İlişkileri hafızaya alınması ve geri çağrılması gereken bilgiler, ana hatlar, anahtar noktalar görsel olarak belirtilirse öğrenime yardımcı olabilir. Hazırlanan malzemede;
· Resimler - Nesnelerin neye benzediklerini göstermek için,
· Şekiller - Kavramsal ilişki, düzenleme, ve içeriğin yapısını göstermek için,
· Haritalar - Soyut ilişkileri göstermek için,
· Grafik, tablo ve haritalar - Bilgiyi özetlemek için kullanılabilir.
Videonun hareket gösterebilme yeteneğinden yararlanılmasıyla;
· Araçlar ve ekipmanların çalışmasının gösterilmesi
· Öğrencilerden beklenen davranışların gösterilmesi
· Yöntemin gözlenmesi gereken deneylerin yapılması
· Canlandırma ve yavaşlatma olanaklarıyla zamanla oluşan değişiklikleri görülmesi
· Nesnelerin üç boyutlu özelliklerinin gösterilmesi
· Öğrencilerin başka durumlarda hiç bulunamayacakları yer ve durumlara götürülmesi
· Tarihi olaylar ya da doğa olaylarının filmleri kullanılarak konunun ilk kaynaktan incelenmesi mümkün olur.

Öğretimsel televizyon derslerinin yönetilmesi

Öğrenci ve öğretmenlerin fiziksel olarak ayrı olmasından dolayı, öğretmenin yapması gereken sadece uygun teknolojiyi kullanarak psikolojik olarak bu fiziksel ayrılık sorununu aşmak değildir. Aynı zamanda etkili öğretim uygulaması da göstermelidir. İyi bir öğretim öğretmen ve öğrenci arasında bir ilişki oluşmasını sağlar. Basit öğretim yöntemleri düşünüldüğünde öğretimsel televizyon derslerini yönetmek için aşağıdaki üç aşamalı yöntem kullanılabilir:

1) Dersten önce;

Öğretimi iletmenin klasik yüz yüze eğitimde olduğundan daha uzun zaman aldığını unutmayın. Dersleri buna göre ayarlayın. Dersten önce bir kamera önünde prova yapın. Eğer mümkünse, bir meslektaşınızdan ya da bir grup öğrenciden sunumunuzu izlemelerini isteyin. Kamera önünde nasıl göründüğünüzü öğrenin ve daha iyi olması yönünde yardımlarını isteyin.

Derste kullanacağınız tüm malzemeyi dersten önce hazırlayın.Teknik ekiple bir prova yapmak onların da neler yapacakları (hangi açıdan çekim yapmaları, vs) konusunda fikir sahibi olmalarını sağlayacaktır.

Eğer görsel malzemeleri sunmak için sabit bir kamera kullanacaksanız, nasıl çalıştığını dersten önce öğrenin.

Programda kullanılacak yeni terimlerden izleyicileri haberdar edin ve teknik konulardaki (kamera, televizyon monitörü, ses cihazları, vs...) soruları yanıtlayın.

Öğrencilere sınıfta kameraman olup olmayacağı konusunda bilgi verin.
Öğrenciler ilk başta biraz merak gösterseler de ders ilerledikçe bu merak azalarak dağılacaktır. Sınıfta görev alan teknisyenler mümkün olduğunca az dikkat çekecek şekilde çalışmalıdırlar.

Öğrencilerin TVdeki dersi en iyi şekilde kullanmaları için gerekli önbilgiyi ve malzemeyi almasını sağlayın.

İzleyicinin ilgisini çekebilmek için derslere konuklar çağırarak öğrencilerin başkalarını görmesini de sağlayın. Öğrencilere konuklarınız hakkında dersten önce bilgi verin. Derslere çağırdığınız konuklara da öğrenciler hakkında bilgi vermeyi unutmayın. Konuklarınıza onlardan ne beklediğinizi, dersteki rollerinin ne olduğunu anlatın.

2) ders sırasında;

Farklı yüz ifadeleri, ses tonu, vücut hareketleri kullanın ve kamerayla göz bağlantısı kurarak sözsel iletişimi güçlendirin.

Mizah kullanarak, sorular sorarak öğrencilerin katılımını sağlayın ve öğrencinin katılımını övün.

Öğrencinin dikkatini canlı tutmak için enerji sarfedin ve hareketli olun.

Dersi beş ile on dakikalık aralıklarla tartışmaya çevirin. Sıra ile öğretim ve etkileşim arasında değişiklik yapın.

Dersleri basit ve açık tutun. Önem verilmesi gereken noktaları belirtin.

Dersle ilgili hiçbir şeyi okumayın.

Orta hızda bir konuşma hızı kullanın.

Konu dışına çıkmayın.

Bir kişinin konuştuğu etkinliklerde kamerayı dinleyenlerden bir gruba ya da bir kişiye döndürerek ilgi merkezini değiştirin.

TV'den uzaklaşabilmek için belirli aralar verin.

Tartışılan konuları tekrar edin ve doğru sorular sorarak yanlış anlamaları engelleyin, yanlış anlama oluşmuşsa düzeltin.

Dersi sade bir sunum havasından çıkarmak için küçük sınavlar, çalışma soruları, deneyler gibi çeşitli etkinlikler ekleyin.

Öğrenci etkileşiminin artması için aşağıdaki aktiviteleri yapabilirsiniz:

Karşılıklı konuşmalar için zaman ayırın ve öğrencilere önceden konuşmaları gerektiğini belirtin. Dersin ilk on-yirmi dakikasında sağlanan etkileşim öğrencilerin derse motive olmasına ve öğrenme ortamında yer almasına yardımcı olur.

Uzaktaki öğrencileri, tartışma yönetmek veya sınıftan gelecek soruları incelemek için seçin.

Tartışma konularını ya da sorularını açık olarak belirtin ve sonra öğrencilere yanıtlarını hazırlamaları için zaman tanıyın. Televizoyn programı öncesinde tartışma soruları vermek öğrencilerin katılım için hazırlanmalarına yardımcı olacaktır. Soruları ekrandan da göstererek öğrencilerin soruları duyarken görmesini de sağlayın.

Sorulan sorulara sınıftaki ya da televizyondan seyreden öğrencilerden birine yanıt verdirterek öğrenciler arası kaynaşmayı destekleyin. Unutmayınki öğretmen her zaman sorulara yanıt vermek zorunda değildir.

İçerik sağlayıcı değil kolaylaştırıcı olun.

3) ders sonrasında;

Dersin kayıtlarını bir teknik eleman veya bir meslektaşınızla beraber seyrederek sunumu, tarzınızı ve iletim yollarını geliştirmek için notlar alın.

Öğrencilerden öğretim malzemesinin ve kullanılan öğretim yönteminin güçlü ve zayıf olduğu yerler hakkında geri bildirim isteyin.
Öğretimsel etkinliği arttıracak her türlü yeni fikir ve iletim tekniğine açık olun.

Bilgisayarlı Kaynaklar:

Son yıllarda, eğitimciler bilgisayar ağlarındaki hızlı gelişmeler, kişisel bilgisayarların işlem hızlarındaki artışlar ve manyetik depolama teknolojisindeki ilerlemelere şahit olmuşlardır. Bu ilerlemeler, bilgisayarları uzaktan eğitim alanında öğrencilere ulaşmak için yeni, etkileyici ve etkin bir araç haline getirmiştir.
Bilgisayar uygulamalarıı dört ana gruba ayrılabilir:


Bilgisayar Destekli Öğrenim (BDÖ)
BDÖ'de bilgisayar belirli dersleri özel ama sınırlı amaçlar dahilinde öğretmek için kullanılır. Birkaç BDÖ modeli vardır, bunlar: alıştırma ve uygulama, eğitmen program, simülasyon ve oyunlar ile problem çözmedir.

Bilgisayar Yönetimli Öğrenim (BYÖ) BYÖ'de bilgisayarın dallandırma, saklama ve geri çağırma özellikleri, öğretimi düzenlemek, öğrenci kayıt ve başarısına ait bilgileri saklamak için kullanılır. Bu sistemde öğretim bilgisayar üzerinden verilmek zorunda değildir ama genellikle BDÖ (öğretimsel bileşen) BYÖ ile birlikte kullanılır.

Bilgisayar Aracılığıyla İletişim (BAİ)
Bilgisayar uygulamalarının iletişimi kolaylaştırmada kullanılmasıdır. Elektronik posta,video konferans ve elektronik ilan tahtaları örnek olarak verilebilir.

Bilgisayar Tabanlı Çokluortam (BTÇ)
Multimedya ve halen gelişmekte olan güçlü, kullanımı rahat bilgisayar araçları uzaktan eğitim verenlerin ilgisini çekmektedir. Bilgisayar tabanlı çokluortamın amacı; çeşitli ses, görüntü ve bilgisayar teknolojilerininin tek ve kolay ulaşılabilir birlikteliğinden yararlanmaktır.

Bilgisayarların avantajları

Öğrenme ve ilerleme hızı kişiye bağlıdır. BDÖ'de anıda uyarı ve geri bildirimler verilerek öğrenimin kişiselleştirilmesi sağlanır.

Bilgisayarlar birer çokluortam aracıdır. Birlikte kullanılan yazı, ses, görüntü özellikleriyle bilgisayarlar birçok teknolojiyi etkili biçimde birleştirebilir. Etkileşimli video ve CD-ROM teknolojileri bilgisayar tabanlı öğretim üniteleri, dersleri ve öğrenme ortamlarını birleştirebilirler.

Bilgisayarlar etkileşimli araçlardır. Birçok paket program çalıştırılabilen mikro bilgisayarlar kullanım kolaylığı ve azami öğrenci kontrolü sağlar.

Bilgisayar teknolojisi sürekli ilerlemektedir. Her geçen gün yenilikler olmakta bununla beraber fiyatlar da düşmektedir. İhtiyaçların doğru anlaşılması ve gelecek gereksinimlerin doğru tahmin edilmesi, öğretmenin bilgisayar donanım ve yazılım konularıyla etkili biçimde başa çıkmasını sağlar.

Bilgisayarlarla ulaşılabilirlik artar. Yerel, bölgesel ve ulusal ağlar kaynakları ve bireyleri, nerede olurlarsa olsunlar birbirine bağlar. Aslında, birçok kurum ve kuruluş bilgisayar tabanlı kaynaklar sunmaktadır.

Bilgisayarların dezavantajları

Bilgisayar ağlarını kurmak çok pahalıdır. Kişisel bilgisayarlar diğerlerine göre daha ucuz olmasına, bilgisayar donanım ve yazılım piyasası bir rekebet içinde olmasına rağmen bilgisayar ağlarını oluşturacak donanım ve yazılımı satın almak hala pahalıdır.

Teknolojinin sürekli gelişiyor olması öğretmenin sistemini en son gelişmelerle bir tutabilmek için bir yarışa girmesine neden olacaktır.

Bilgisayar okuryazarlığı halen yaygın değildir. Hala bilgisayarlara erişimi olamayan öğrenciler de bulunmaktadır.

Öğrencilerin bilgisayar tabanlı bir uzaktan eğitim ortamında başarıyla çalışabilir olmasından önce öğrencilerin ilgileri ve bilgisayar yeterlilikleri sağlanmalıdır.

İnternet ve Uzaktan Eğitim

İnternet, dünyadaki en güçlü ve en büyük ağdır. İnternet adresi olan 1.300.000 bilgisayar 50'den fazla ülkede 30 milyondan fazla insan tarafından kullanılmaktadır. Gerek kar amacı olan şirketler gerekse kar amacı olmayan dernekler üzerinden her geçen gün daha fazla okul, üniversite, şirket ve bireysel kullanıcı İnternet'e bağlanmaktadır. Böylece öğretmenlerin öğrencilere ulaşım için zaman ve uzaklık zorlukları kolayca aşılmaktadır.
İnternet'e erişim sayesinde öğretmen ve öğrenciler aşağıdaki olanaklardan yararlanabilirler:


Elektronik mektup (E-posta) - Normal mektup gibi elektronik mektuplar da insanlar arasında bilgi ve mesaj iletiminde kullanılır. Elektronik mektuplar bir posta adresine normal posta servisiyle ulaştırılmak yerine İnternet üzerinden bir bilgisayara iletilir.

İlan tahtaları - Birçok ilan tahtasına İnternet üzerinden ulaşılabilir. İnternet üzerindeki en yaygın iki ilan tahtası USENET ve LISTSERV'dir. USENET her konunun bulunabileceği binlerce haber grubunun konu konu düzenlenmiş toplu halidir. LISTSERV ise konu ya da özel ilgi alanı olarak bölümlenmiş tartışma forumlarıdır.

World-Wide Web (WWW) - WWW, İnternet'in heyecanlı ve yeniliklere açık yüzüdür. WWW kullanıcılara İnternet'te bulunan çeşitli kaynaklara (resim, yazı, veri, ses, video, ...) erişim için uygun yöntemler sunar. WWW'den faydalanmak için Netscape veya Internet Explorer türünde bir İnternet tarayıcınız olması gerekir. WWW'de ev sayfaları yardımıyla dolaşmak mümkündür. Her kurum ve her kullanıcı kendi ev sayfasını yaratıp istediği bilgiyi sunabilir. Ayrıca ev sayfanızdan kendi sayfalarınız ve diğer sayfalara bağlantılar verilebilir.

İnternet'in Öğretimsel Olanakları

Uzaktan eğitim veren öğretmenler İnternet'i ve WWW'yi öğrencilerine mezun olduktan sonra hangi şartlarda çalışacaklarını göstermek için kullanabilirler. Öğretimsel olarak İnternet şu olanakları sağlar:

Birebir çalışmalar için e-posta mesajları kullanılabilir. Öğretmenden alınacak yanıt normal mektuba kıyasla çok daha çabuk ulaşır. Öğrenciler mektuplarını istedikleri zaman okuyabilir ve sonradan tekrar başvurmak için saklayabilirler.

Sınıf için bir ilan tahtası oluşturulabilir. Uzaktan ders alan öğrenciler genellikle arkadaşlarından yardım ve destek alamazlar. Sınıf için oluşturulacak bir ilan tahtası öğrenciler arasındaki etkileşimi arttırır. Her öğrenci kendi yorum ya da sorularını ilan tahtasına bırakır, diğer tüm öğrenciler de ona yanıt verebilirler.

Sınıf için bir ev sayfası oluşturulabilir. Bu ev sayfasında ders programı, alıştırmalar, kaynaklar, ve öğretmenin özgeçmişi gibi ders hakkında bilinmesi gereken herşey bulunabilir. Öğretmen ayrıca dersle ilgili İnternet'te bulunan diğer ev sayfalarına da bağlantılar verebilir. Bu bağlantılar kütüphane katalogları ve her öğrencinin kişisel ev sayfası da olabilir.

Uzaktan Öğretimde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

İnternet'i uzaktan verilen bir derse eklerken şu noktaların dikkate alınması gerekir:
Sınıftaki tüm öğrencilerin İnternet'e erişiminin olup olmadığını bilgisayar çalışması için eşit şartlar sağlanması açısından kontrol edin.

Öğrenciler tesadüfen de olsa bilgisayarlarla ilgili sorunlar yaşayabilirler. Bu sorunların çözümü de öğretimsel sorumluluklardan biridir. Donanım ve yazılımlarla ilgili konularda sınıf toplantıları düzenlemek öğrencilerin sorunlarla başa çıkabilmelerini sağlayabilir.

Bazı öğrenciler bilgisayardaki toplantılara katılmak veya elektronik mektup göndermekten çekinebilir. Bu sorunu çözerek öğrencileri desteklemek gerekir. Her hafta belli bir adet elektronik posta gönderme kuralı öğrencilerin aktif katılımcı olmalarını sağlayabilir.

E-posta kullanımı öğretmenin normal mektup ya da telefondan daha hızlı bir şekilde yanıt vermesini sağlar. Anında alınan yanıtlar öğrenci ilgi ve başarısını arttırır.
Anında yanıtlar her zaman mümkün olamayabilir. Bilgisayar toplantıları öğrenciler arası etkileşimi arttırır. Bu etkileşimin sürdürtmek için, öğretmenin vermesi gereken bazı yanıtları vermeyip toplantılar sırasında diğer öğrencilerden beklemesi daha uygun olabilir.

Sınıf İçi Sunum Becerileri
Etkili bir sunum öğretmenliğin en heyecan verici yönlerinden biridir. Çeşitli öğrenme yöntemleri kullanarak dinamik bir sunumla öğrencilerin ilgisini canlı tutabilen bir öğretmen öğrencileri hedeflerine ulaştırmada daha başarılı olur.
Etkili bir sunum güçlü bir giriş ile başlayan, ana konuya yumuşak bir geçişle devam eden, öğretmenin planındaki sıraya göre işleyen, çeşitli görsel ve işitsel araçların kullanıldığı, etkin katılımı sağlayacak sınıf içi etkinlikler veren, etkili bir özetle biten bir sunumdur.

Sunumdan önce dersi kafanızda yaşayın: Nasıl etkili bir giriş yapacağınızı, öğrencilerinizin sorabilecekleri sorulara karşı ne gibi cevaplar verebileceğinizi, olası gelişmelere karşı nasıl bir tutum içinde olacağınızı, ses tonunuzu, jest ve mimiklerinizi nasıl etkili kullanabileceğinizi, sınıf ortamını nasıl etkili kullanabileceğinizi düşünün

Sunum Sırasında Öğretmen Davranışları Nasıl Olmalı?

Öğrencilerinizle birebir ilişki kurmaya çalışın, öğrencilerinizle sürekli göz teması içinde olun,
Ses tonunuzu mimik ve jestlerinizi kontrol altında tutun
Sürekli aynı sözcükleri, deyimleri, jestleri kullanmaktan kaçının.
Sınıfta dolaşın, canlı olun, coşkunuzu, hevesinizi, ilginizi öğrencilerinize yansıtın. İyi örnek olmaya çalışın.
Uygun görsel, işitsel araç gereç kullanın. Tahtayı etkin kullanın
Öğrencinin ilgisini sürdürmeye çalışın
Çeşitli düzeylerde açık uçlu sorular sorun.
Konular arasında yumuşak geçişler yapın.
Konunun bir önceki konu ile bağlantısını kurun.
Kişisel deneyimlerinizi öğrencilerinizle paylaşın, konuyu gerçek yaşam deneyimlerine bağlayın
Örnek olay çalışması, ya da problem çözme etkinlikleri kullanın.
Öğrencilerinize adları ile hitap etmeye çalışın.
Kışkırtıcı ifadeler kullanın.

Sunumu Özetleme

Özet bir sunumun içeriğini güçlendirmek ve ana noktaları tekrarlamak için yapılır. Genellikle sunum sonunda verilir. Ancak Konunun daha iyi anlaşılması için konu sunuldukça belirli aralıklarla sunum verilebilir.
Bir Özet: Kısa olmalı, Ana noktaları toparlamalı, Öğrencilerin etkin katılımını sağlamalıdır.
Özet:
Öğrencilere soru sorarak; öğrencilerden soru sormasını isteyerek; uygulamalar yaparak, test çözerek; ana noktaları oyun içinde tekrarlayarak verilebilir.
Sunumunuzu Mutlaka Değerlendirin
Değerlendirme yalnızca sürecin sonunda yapılan bir etkinlik değildir. Sürecin ayrılmaz bir parçasıdır. Süreç boyunca devam eder.
Öğrenme öncesinde kullanılacak yöntemlerin öğrenci özelliklerine, becerilerine ne ölçüde uygun olduğu değerlendirilir.
Süreç boyunca, kazandırılmak istenen davranışların öğrencilerde ne ölçüde oluşup oluşmadığı kontrol altında tutulmaya çalışılır.
Süreç sonunda bütün bir konu içinde kazandırılmak istenen kritik davranışları öğrencilerin ne ölçüde kazanıp kazanamadıkları değerlendirilir.
Öğretmen bunları yaparken de bir yandan da öğretim materyallerinin ne ölçüde iş gördüğünü; öğretim yöntemlerini, araç ve gereçleri ne ölçüde doğru seçip ne ölçüde ustalıkla kullanabildiği konusunda kendini de değerlendirmeye tabi tutar.

Eğitimde Bilgisayar Uygulamaları
Bilgisayar öğretme ve öğrenme açısından benzersiz imkânlar sunan çok yönlü bir araçtır. Bilgisayar kendisine verilen bilgileri bir program mantığı içinde okur, işler, saklar, aritmetik ve mantık işlemlerini çok kısa sürede yapar, ve istendiğinde bilgileri belirli bir program mantığı içinde geri Verir.
Bilgisayar ile ilgili temel kavramlar:

Donanım: Bilgisayarın her türlü parçasına, tüm fiziksel birimlerine verilen addır.
Yazılım : Bilgisayara görevini yerin getirmesi için verilen komuttur. Yazılım olmadan bilgisayar kullanılamaz. Bilgisayarda iki tip yazılım kullanılır. Uygulama yazılımları, işletim sistemi yazılımları
Uygulama yazılımları bilgisayarda istediğimiz işlemleri yapmamızı sağlar. Mektup yazmak hesap yapmak vb..

İşletim sistemi yazılımları ise bilgisayar yazılımı ile bilgisayar donanımlarının birlikte nasıl çalışacağına ilişkin temel kuralları içerir.
Bilgisayar yönetimli öğretim, öğretimi planlama düzenleme ve programlama, öğrenmeleri ölçme, öğrencilerle ilgili verileri kaydetme ve öğrenme verileri üzerinde istatistiksel analizler yapma gibi öğretim etkinliklerini yönetmek için bilgisayar sisteminin kullanılması anlamına gelir. Bilgisayarlar, derslerle ilgili soru bankaları oluşturmak; konu içeriklerini hazırlamak, öğrencilere doğrudan bilgisayar aracılığıyla testler uygulamak, ölçülen davranışları güçlük düzeylerine göre sınıflandırma vb.. öğretim ile ilgili pek çok alanda kullanılabilir.

Bilgisayar Destekli Eğitim (BDE), bilgisayarların öğrenme-öğretme ve okul yönetimi ile ilgili bütün faaliyetlerde kullanılmasıdır.

Bilgisayarlar okullarda şu alanlarda kullanılabilir.
-Ders yazılımları kullanılarak ders konularının öğretilmesinde
-Eğitsel yazılımlar kullanılarak problem çözme yeteneklerinin geliştirilmesinde.
-Bilimsel çalışmalarla ilgili yazılımlar hazırlanmasında
-Ödev raporlarının sözcük işlemci programlar hazırlanarak kullanılmasında.
-Günlük yıllık ders programlarının bilgisayar ortamında hazırlanmasında.
-Uygulama programları kullanılarak öğrencilerin sanatsal yeteneklerinin geliştirilmesinde.
-Bilgisayar okur yazarlığının öğretilmesinde
-Ölçme ve değerlendirme işlemlerinin yapılmasında.
-Rehberlik faaliyetlerinde
-İdari yazışma ve evrakların hazırlanmasında.
-Öğrenci kayıtlarının yapılması ve saklanmasında.
-Muhasebe işlerinin bilgisayar ortamında yapılmasında.
-Öğrenci ve öğretmenlerle ilgili akademik bilgilerin toplanması, korunması ve işlenmesinde.
-Eğitimle ilgili istatistiki bilgilerin toplanması, korunması ve işlenmesinde.

Bilgisayar Destekli Eğitimin amaçları

Bilgisayar destekli eğitim, ülkemiz için gerekli olan bilgi teknolojileri çağını yakalayacak ve geçecek insan gücünün yetiştirilmesini amaçlamaktadır. Bu genel amaçlara götürecek hedefler ise şöyle sıralanabilir.
·Öğretme yöntemlerini geliştirmek, genişletmek
·Öğrencinin motivasyonunu arttırmak
·Öğrencinin bilimsel düşünme yeteneğini geliştirmek.
·Grup çalışmalarını desteklemek.
·Öğrencinin kendi kendine öğrenme yeteneklerini geliştirmek.
·Öğrencinin düşünme becerisini geliştirebilmesini desteklemek.
·Öğrenme sürecini hızlandırmak
·Öğrenme eksikliklerini gidermek
·Tekrar yolu ile öğrenilenlerin pekiştirilmesini sağlamak.
·Öğretimde niteliğin arttırılmasını sağlamak.

Bilgisayar Destekli Öğretimde Bilgisayarın Kullanılma Şekilleri

·Problem çözme
·Gösterim
·Diyalog kurma
· Benzetim
·Alıştırma ve uygulama
·Bilgi deposu
·Eğitsel oynar.
·Yaratıcı etkinlikler.

Bilgisayarlı Destekli Öğretimin Avantajları

·Bilgisayar destekli öğretim öğrencileri sürekli aktif tutar.
·Bilgisayarlar öğretime çeşitlilik, kalite ve canlılık ve kaliteyi getirir
· Her öğrenciye kendi öğrenim hızına göre bir öğrenim imkanı sağlar.
·Bilgisayarlar öğrenciye istediği kadar tekrar fırsatı verir. Böylece öğretmene zaman kalır.
·Laboratuar ortamında yapılması tehlikeli yada pahalı olan deneylerin benzetişim yöntemi ile kolaylıkla yapılabilmesini sağlar.
·Çalışma saatlerinin esnek olmasını sağlar.
·Öğretim programları öğrencilerin öğrenme ilgi ve gereksinimlerine uygun olarak hazırlanabilir.
·Bilgisayar destekli öğretimle konular öğrencilere daha kısa sürede ve sistemli bir biçimde öğretilebilir.
·Öğrenciler yaptıkları işlemlerin dönütlerini anında alırlar, eksiklerini anında düzeltme fırsatı bulurlar.
·Bilgisayar kullanıcının performansını kaydeder. Böylece hem öğrenci hem de öğretmen, öğrencinin gelişme çizgisini kontrol edilebilir. Öğrencinin çalışması öğretmen tarafından sürekli denetlenebilir.
·Öğretmenlere, öğrenci sorunları ile ilgilenecek, rehberlik faaliyetlerini sürdürecek daha fazla boş zaman kalır.
·Bilgisayarlar güvenlidir, daima kullanıma hazır durumdadırlar, sıkılmazlar, yorulmazlar; bu yönleriyle öğrenci için çok iyi bir çalışma arkadaşıdırlar.
·Bilgisayar destekli eğitim, öğrencinin performansı oranında, öğrenci yaratıcılığının, bilgisayar okur yazarlığının gelişmesine aracı olurlar.

Bilgisayar Destekli Eğitimin sınırlılıkları

·Öğrencinin bilgisayarın önünde uzun süre kalması onun sağlığını, sosyal gelişimini olumsuz etkileyebilir.
·Bilgisayar ekranında bir seferde görülebilecek, ve üzerinde çalışılabilecek bilgiler sınırlıdır. Çok miktarda yazılı metnin aynı anda kullanılması durumunda, bilgisayarlar yeterli olmayabilir.
·Öğrenciyi bilgisayar destekli eğitime yönlendirebilecek, eğitimci sayısı yeterli değildir.
·Bilgisayar kullanan eğitimcilerle teknik elemanlar arasında koordinasyon eksikliği vardır.
·Kaliteli yazılımlar bulmak kolay değildir.
·Bilgisayar destekli eğitimin pahalı bir uygulama olması, bu uygulamadan yararlanacak öğretmen ve öğrenci sayısını sınırlar.

Bilgisayar Destekli Eğitimde Eğitim Yazılımı çeşitleri şunlardır:

1.Alıştırma ve pratik yaptırma yazılımları: Bilgisayar öğrenciye soru sorar, öğrenci sorunun yanıtını girer, bilgisayar sorunun doğruluğunu kontrol eder. Öğrenciye geri bildirim sağlar. Bilgisayar yeni öğretilen kavramları ve becerileri yazı, benzetmeler, sorular ve tanımlar halinde öğrenciye sorar. ders konuları öğrenciye öğretilmeye çalışılır.
2.Öğretici yazılımlar: Öğretmenin görevini yapan yazılımlardır. Bu yazılımlar ilgi çekici olmalı, ulaşılacak hedefler belirlenmiş olmalı, konunun öğrenilmesi için gerekli bilgi ve beceriler hatırlatılmalı, ders konusu, bilgisayarın grafik ses vb.. özellikleri kullanılarak sunulmalı, Öğrencilerin öğrendiklerini pekiştirmek için örnekler, olmalı, örnek çözümler olmalı; zamanında ve faydalı geribildirimler sağlayarak öğrencilerin doğru bir şekilde öğrenmeleri sağlanmalı; ders sonunda öğrencilerin ne kadar öğrendiklerini ölçmek için ders sonu soruları ve uygulamaları olmalıdır.
3.Benzetim (Simülasyon) yazılımları : Doğal ve gerçek ortamların bilgisayar ortamında sanal olarak yaratılmasıdır. Sınıfta gösterilmesi zor ya da imkansız olan bir olayın ya da deneyin bilgisayar ortamında oluşturulmasıdır.
4.Problem çözme yazılımları: öğrencilerin problem çözme yeteneklerinin geliştirilmesi için genellikle oyun formatında oluşturulan yazılımlardır.
5.Eğitsel Oyunlar: Oyun formatı kullanılarak öğrencilerin ders konularını öğrenmelerini sağlayan, problem çözme yeteneklerini geliştiren yazılımlardır.

Eğitim Yazılımlarında sıkça karşılaşılan problemler ve değerlendirme ölçütleri şunlardır:

-Yazılımların iyi hazırlanmamış olmaları
-Cümlelerin doğru kurulmamış olması, metnin anlaşılmaz olması
-Programların içerik açısından hatalarla dolu veya eksik olmaları
-Programların bilgisayarı etkili bir biçimde kullanmaya uygun olmamaları
-Yazılımların pedagojik açıdan iyi düzenlenmemiş olmaları
-Kullanıcıya verilen geri bildirimlerin uygun ve yeterli olmaması
-Yazılımların kullanıcı açısından esneklikten uzak oluşu veya kontrole izin vermemesi
-Yazılımların kullanıcıların hayal gücünü geliştirmekten uzak ve sönük olmaları.
Eğitim Öğretim sürecinde kullanılan diğer yazılımlar şunlardır:

Sözcük işlemciler (Kelime İşlemciler) :

Sözcük işlemciler, yazma, yazılanları çeşitli şekillerde değiştirmeye izin verme, yazılan metni bir bilgisayarda kaydederek saklama, ve istendiğinde metni kullandırma gibi özellikleri olan bir programdır. Piyasa da en yaygın kullanılan kelime işlemci program “Microsoft Word”dür.
Bir sözcük işlemcide, bir metni yazabilirsiniz, yazdıklarınızda istediğiniz gibi değişiklikler yapabilirsiniz, yazılanları dosyaya kaydedersiniz. Yazılanları sözlük ve yazım denetiminden geçirebilirsiniz. Tablo ve sütün yaratabilirsiniz. Sayfa yapısını, paragrafları istediğiniz gibi düzenleyebilirsiniz. Sayfanıza sayfa numaraları, üst ve alt bilgiler, dipnotlar ekleyebilirsiniz. Başlık, alt başlık, üçüncü başlık biçiminde yazılanları bölümleyebilir, sonra bunları “içindekiler” şeklinde çıkarabilirsiniz. Yazdıklarınızı yazıcıdan çıktı alabilirsiniz.

Hesap Tablosu (Eloktronik Tablolama) :

Toplama, çıkarma, çarpma, bölme, ortalama bulma, yüzdeleri hesaplama, hesap tabloları, listeler oluşturma, hesap analizi, sayısal grafikler oluşturma vb.. işlemlerin yapılabildiği yazılımlardır. Piyasada kullanılan en yaygın hesap tablosu yazılımı Microsoft Excel’dir.

Sunum Programları :

Bir sunum hazırlamada destek sağlamak için özel olarak hazırlanmış programlardır. Günümüzde en yaygın olarak kullanılan sunum programı Microsoft PowerPoint’tir. Ayrıca sunumlarda kullanılan çizimleri yapmada kullanılabilecek, resimlerin üzerinde değişiklikler yapmaya olanak sağlayacak çizim programları (paint) vardır.

PowerPoint programı

-Metin, grafik, video vb.. unsurları birlikte kullanmaya
-Yazı tiplerini ve boyutlarını ihtiyaca uygun bir şekilde kullanmaya
-Renkleri etkili bir biçimde kullanmaya
-Kavramları, kavram haritaları (şemalar, grafikler vb..) şeklinde sunmaya
-Canlandırmalar yaparak sunmaya, slaytlar arasında geçişler yaparak sunmaya olanak tanır.
Veri Tabanı Programları:
Veri tabanı bir bilgi grubunu bir liste şeklinde düzenlemekte kullanılabilecek, bir bilgi grubunun birden çok amaçla kullanılabilmesini sağlayacak bir programdır. Bilgisayar ortamında çözüme erişmek için işlenebilir duruma getirilmiş bilgi ortamıdır. Günümüzde en yaygın biçimde kullanılan veri tabanı programı Microsoft Access’tir.
Bir ders materyali hazırlarken önemli olan kullanılan programın ihtiyacı karşılamasıdır.




_________________________
sen yanmasan, ben yanmasam, biz yanmasak nasıl çıkar karanlıklar aydınlığa? (N.H.)

[Linkleri Görüntüleyebilmek İçin Üye Olmalısınız. e-Okul.biz Üyesi Olmak İçin Tıklayınız...]

ttef isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı İle Cevapla
Türkçe ve Edebiyat
Reklam alanlarımız
Alt 08.10.08, 10:04   #2 ()
begum70
Yeni Üye
Üyelik Tarihi : Oct 2008
Konular : 1
Mesajlar : 2
Meslek : üniversite öğrencisi
İtibar
Tecrübe Puanı : 0
Rep Puanı : 10
Rep Derecesi
begum70 is on a distinguished road
Standart

notlarınız cok güzel.benim için süper bir kaynak oldu.teşekkürler

acaba örnek materyallerde mevcutmu elinzde.ben bilgisayar öğretmenlğinde okuyorum.yaratıcı tarzda materyallare ihtiyacım var.ama bölümle alakalı

yardım edebilirmisiniz
_________________________
http://www.e-okul.biz
begum70 isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı İle Cevapla
Türkçe ve Edebiyat
Alt 12.03.09, 01:28   #3 ()
ysmnn3
Yeni Üye
Üyelik Tarihi : Mar 2009
Konular : 0
Mesajlar : 1
Meslek : biyoloji öğretmeni
İtibar
Tecrübe Puanı : 0
Rep Puanı : 10
Rep Derecesi
ysmnn3 is on a distinguished road
Standart

merhabala ben tezsiz yüksek lisans öğrencisiyim ve materyal dersiyle ilgili bir sunumum var.konum 2boyutlu görsel araçlar:haritalar diyağramlar ve ağlar yardımcı olursanız sevinirim özellilke uygulanmış örneklerine ulaşmak istiyorum.yardımlarını bekliyorumm
_________________________
http://www.e-okul.biz
ysmnn3 isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı İle Cevapla
Türkçe ve Edebiyat
Alt 20.04.09, 18:20   #4 ()
firdevs_
Yeni Üye
Üyelik Tarihi : Apr 2009
Konular : 0
Mesajlar : 1
Meslek : öğrenci
İtibar
Tecrübe Puanı : 0
Rep Puanı : 10
Rep Derecesi
firdevs_ is on a distinguished road
Standart

Çok teşekkürler..
_________________________
http://www.e-okul.biz
firdevs_ isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı İle Cevapla
Türkçe ve Edebiyat
Alt 27.04.09, 19:49   #5 ()
alper tunga
Yeni Üye
Üyelik Tarihi : Apr 2009
Konular : 0
Mesajlar : 1
Meslek : öğrenci
İtibar
Tecrübe Puanı : 0
Rep Puanı : 10
Rep Derecesi
alper tunga is on a distinguished road
Standart

arkadaşalr ben sınıf öğret. deyim matewryal tasarım notları bunlar değil mi
_________________________
http://www.e-okul.biz
alper tunga isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı İle Cevapla
Türkçe ve Edebiyat
Cevapla

Tags
ders, geliştirme, materyal, notları, Öğretim, teknoloji, teknolojileri

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML Kodları Kapalı

Gitmek İstediğiniz Klasörü Seçin

Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Yanıtlar Son Mesaj
Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme Temel Kavramlar Konulu Sunu yamanadli Eğitim Teknolojileri 2 10.10.10 12:54
İktisat Ders Notları e_okul İktisat(Ekonomi) 0 17.12.08 23:42
Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme Konulu Sunu e_okul Eğitim Teknolojileri 0 18.10.08 23:47
Eğitimde Materyal Kullanımı & Eğitim-Öğretim Teknolojisi Konulu Sunu ttef Eğitim Teknolojileri 0 02.10.08 03:15


Tüm Saatler GMT +3. Saat: 19:28 .




5846 sayılı kanunun 25. maddesinin ek 4. maddesine göre hakkı ihlal edilen öncelikle üç gün içinde ihlalin durdulmasını istemek zorundadır.
Durdurulmadığı takdirde savcılığa başvurabilir. Eğer ihlal edilen bir durum söz konusu ise matematikcafe.net[at]gmail.com adresinden bize ulaşınız.

Powered by vBulletin Version 3.8.4
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Optimization by vBSEO 3.6.0

Bu Forum Lisanslı Bir vBulletin Forumudur Kopyalanamaz Ya Da Çalınamaz
Design By MostSpeeD Şanlıurfa